Arbeidsongeval of bedrijfsongeval: is uw werkgever aansprakelijk?

In het kort. Bij een arbeidsongeval, vaak ook bedrijfsongeval genoemd, is uw werkgever aansprakelijk tenzij hij bewijst dat hij alles heeft gedaan om het ongeval te voorkomen, of dat u opzettelijk of bewust roekeloos handelde. U hoeft dus niet aan te tonen wat hij verkeerd deed; u moet laten zien dat u tijdens uw werk letsel opliep. Gewone onoplettendheid van uw kant doet daar niet aan af. De schade wordt betaald door zijn aansprakelijkheidsverzekeraar, niet door uw baas. Bij erkende aansprakelijkheid komen de redelijke kosten van onze bijstand voor rekening van die verzekeraar, en het eerste gesprek is altijd kosteloos.

Letsel opgelopen op het werk?

Leg uw zaak kosteloos voor. U spreekt een advocaat, geen intakeformulier. Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Bespreek uw zaak

Letsel op het werk: u staat sterker dan u denkt

U bent gevallen van een ladder of steiger, uitgegleden in het magazijn, bekneld geraakt in een machine, aangereden door een heftruck, of u heeft uw rug verstapt bij het tillen van een last die eigenlijk met zijn tweeën moest. U zit thuis, de bedrijfsarts is ingeschakeld en niemand heeft het over de schade die u lijdt: het eigen risico, de reiskosten, de overuren die wegvallen, straks misschien een lager loon of ander werk. In de meeste gevallen is de werkgever voor die schade aansprakelijk. Deze pagina legt uit waarom, wat u nu moet doen en wat u van een claim mag verwachten.

Waarom de wet aan uw kant staat

Werkgeversaansprakelijkheid is geregeld in artikel 7:658 BW. De werkgever moet de werkplek, de machines en de werkwijze zo inrichten en zulke instructies geven dat een werknemer geen schade lijdt. Lijdt de werknemer toch schade tijdens het werk, dan is de werkgever aansprakelijk, tenzij hij aantoont dat hij aan die zorgplicht heeft voldaan of dat de schade in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.

Die „tenzij” maakt het verschil met andere aansprakelijkheidszaken. U hoeft niet te bewijzen wat uw werkgever verkeerd heeft gedaan. U moet aantonen dat u schade heeft geleden in de uitoefening van uw werk; daarna is het aan de werkgever om te bewijzen dat hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs van hem mocht worden verwacht. Dat bewijs is zwaar. De rechter verlangt concrete instructies, aantoonbaar toezicht, onderhouden materieel en maatregelen die rekening houden met het feit dat werknemers in de dagelijkse routine niet altijd voorzichtig zijn. Algemene stellingen als „hij wist hoe het moest” volstaan niet. Hoe die zorgplicht in de rechtspraak wordt ingevuld, leest u in wanneer is een werkgever aansprakelijk voor een arbeidsongeval en de bewijslast bij een arbeidsongeval.

Drie redenen waarom werknemers niet claimen, en waarom zij dat wel moeten doen

De eerste is loyaliteit. Wie tien jaar bij hetzelfde bedrijf werkt, wil zijn baas niet „aanklagen”. Maar een aansprakelijkstelling richt zich in de praktijk tot de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekeraar van de werkgever, die de premie precies hiervoor betaalt. De werkgever hoeft niets uit eigen zak te betalen en de meeste werkgevers weten dat.

De tweede is angst voor ontslag. Wie zijn werkgever aansprakelijk stelt, geeft hem daarmee geen grond voor ontslag, en in de eerste twee jaar van ziekte geldt bovendien het opzegverbod. Een werkgever die toch dreigt, maakt zijn positie in de schadezaak alleen maar slechter. In de praktijk loopt de claim jarenlang naast een gewoon dienstverband.

De derde is geld. Bij letselschade komen de redelijke kosten van juridische bijstand op grond van artikel 6:96 BW voor rekening van de aansprakelijke partij. Erkent de verzekeraar aansprakelijkheid, wat bij arbeidsongevallen gezien de bewijslast vaak gebeurt, dan declareren wij bij de verzekeraar en betaalt u niets. Wordt aansprakelijkheid betwist, dan bespreken wij vooraf wat de mogelijkheden zijn, waaronder uw rechtsbijstandverzekering of vakbond, waarbij u het recht heeft zelf uw advocaat te kiezen. Meer daarover op de pagina kosten.

Wat u na een bedrijfsongeval moet doen

Ga naar de huisarts of de spoedeisende hulp, ook als het letsel mee lijkt te vallen. Klachten die pas na een week worden gedocumenteerd, worden door verzekeraars in twijfel getrokken. Meld het ongeval schriftelijk bij uw werkgever, al is het maar per e-mail, en bewaar de verzending. Bij een ernstig arbeidsongeval (ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden) is uw werkgever verplicht het te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie; vraag of dat is gebeurd, want het rapport van de Arbeidsinspectie is in de schadezaak vaak doorslaggevend.

Leg de situatie vast zoals zij was: foto’s van de plek, de machine, de ladder, de ontbrekende afzetting of de natte vloer, en de namen van collega’s die het hebben gezien. Werkplekken worden na een ongeval snel opgeruimd. Bewaar alles wat uw schade aantoont: bonnen, loonstroken, de urenstaat van voor het ongeval, correspondentie met de bedrijfsarts.

Stel uw werkgever vervolgens schriftelijk aansprakelijk, of laat ons dat doen. Een vordering wegens letsel verjaart pas vijf jaar nadat u zowel met de schade als met de aansprakelijke partij bekend bent geworden, maar wachten kost bewijs en kost geld, omdat een verzekeraar pas voorschotten betaalt nadat aansprakelijkheid is erkend. Een goed onderbouwde aansprakelijkstelling in de eerste weken leidt in de meeste zaken binnen enkele maanden tot erkenning en een eerste voorschot. Lees ook een arbeidsongeval overkomen: wat te doen.

Welke situaties onder werkgeversaansprakelijkheid vallen

De bekendste zijn de val van een ladder, steiger of trap en het uitglijden op een gladde vloer; daarover leest u meer in val van trap of ladder op het werk. Daarnaast letsel door machines en gereedschap, waarbij de werkgever voor veilige en onderhouden apparatuur en voor instructie moet zorgen, zie letsel door machines op het werk. Verder rugklachten door tillen, ongevallen met heftrucks en bedrijfswagens, snij- en brandwonden, blootstelling aan gevaarlijke stoffen en agressie van klanten, patiënten of cliënten.

Het ongeval hoeft niet op de vaste werkplek te gebeuren. Werk op locatie, bij een klant, op een bouwplaats, tijdens een dienstreis of bij een door de werkgever georganiseerde activiteit valt eronder zodra er voldoende verband is met het werk; wat er geldt bij een verkeersongeval onderweg, leest u in een ongeval onderweg naar of voor uw werk; wat er geldt bij een personeelsfeest of teamuitje leest u in ongeval tijdens een bedrijfsuitje. Hoe ruim dat begrip is, leest u in hoe breed is het begrip werkzaamheden bij een arbeidsongeval.

Ook zonder ongeval kan de werkgever aansprakelijk zijn: bij beroepsziekten zoals rugklachten door jarenlang tillen, gehoorschade, RSI of longklachten door stoffen, en bij psychische schade door structurele overbelasting, intimidatie of agressie. Die zaken vragen meer bewijs van het verband tussen werk en klachten, maar zijn zeker niet kansloos; zie aansprakelijkheid voor beroepsziekten en psychische schade als arbeidsongeval.

Uitzendkracht, zzp’er, stagiair of vrijwilliger

De bescherming van artikel 7:658 BW geldt niet alleen voor werknemers met een arbeidscontract. Lid 4 van het artikel strekt haar uit tot iedereen die in de uitoefening van het bedrijf van een ander werkzaamheden verricht: uitzendkrachten, gedetacheerden, stagiairs, vrijwilligers en in veel gevallen ook zzp’ers die feitelijk meedraaien in de organisatie van een opdrachtgever. Wie de zeggenschap heeft over het werk en de werkplek, draagt de verantwoordelijkheid voor de veiligheid. Uitzendkrachten kunnen zowel het uitzendbureau als de inlener aanspreken. Meer daarover in geldt de bescherming ook voor zzp’ers, uitzendkrachten en vrijwilligers.

Als de verzekeraar zegt dat het uw eigen schuld was

Dit is het meest gevoerde verweer en het meest overschatte. Gewone onoplettendheid, haast, routine of een inschattingsfout ontslaat de werkgever niet van aansprakelijkheid; de zorgplicht bestaat juist om werknemers tegen zulke menselijke fouten te beschermen. Alleen opzet of bewuste roekeloosheid, waarbij u zich vlak voor het ongeval daadwerkelijk bewust was van het roekeloze karakter van uw gedrag, kan de werkgever bevrijden, en de rechter neemt dat zelden aan. Anders dan bij een verkeersongeval wordt bij een arbeidsongeval de schade ook niet verdeeld naar eigen schuld: de werkgever is volledig aansprakelijk of niet. Een verzekeraar die „eigen schuld” schrijft, rekent erop dat u het daarbij laat.

Welke schade u kunt verhalen

Alle schade die het gevolg is van het ongeval: medische kosten en eigen risico, reiskosten, huishoudelijke hulp en klussen die u niet meer zelf kunt doen, misgelopen overuren, toeslagen en bonussen, het verschil tussen uw loon en de ziektewetuitkering of het lagere loon in ander werk, pensioenschade, studievertraging en smartengeld voor de pijn en de beperkingen. Bij blijvende beperkingen is het verlies aan verdienvermogen over de rest van uw loopbaan meestal de grootste post en wordt de schade in één bedrag afgekocht. Hoe die berekening werkt, leest u in hoe berekent u uw schade en wanneer heeft u recht op smartengeld.

Veelgestelde vragen

Moet ik het ongeval melden bij de Arbeidsinspectie?

Niet u, maar uw werkgever moet dat, en alleen bij een ernstig arbeidsongeval: ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden. Doet hij dat niet, dan kunt u zelf melden. Het onderzoeksrapport is in de schadezaak belangrijk bewijs.

Kan ik ontslagen worden omdat ik mijn werkgever aansprakelijk stel?

Nee. Een schadeclaim is geen grond voor ontslag, en in de eerste twee jaar van ziekte geldt bovendien het opzegverbod. De claim loopt tegen de verzekeraar van uw werkgever en staat los van uw dienstverband.

Ik ben uitzendkracht of zzp’er. Geldt dit ook voor mij?

Ja. Artikel 7:658 lid 4 BW beschermt iedereen die in het bedrijf van een ander werkt onder diens zeggenschap. Uitzendkrachten kunnen het uitzendbureau en de inlener aanspreken; zzp’ers de opdrachtgever als zij feitelijk als werknemer meedraaiden.

Het ongeval was deels mijn eigen fout. Heeft claimen dan zin?

Ja. Eigen onvoorzichtigheid telt bij een arbeidsongeval niet mee, anders dan bij een verkeersongeval. Alleen opzet of bewuste roekeloosheid bevrijdt de werkgever, en dat wordt vrijwel nooit aangenomen.

Wat kost een advocaat bij een arbeidsongeval?

Bij erkende aansprakelijkheid niets: de redelijke kosten van bijstand worden op grond van artikel 6:96 BW door de verzekeraar van uw werkgever betaald. Het eerste gesprek is altijd kosteloos, ook als aansprakelijkheid nog niet vaststaat.

Hoe lang duurt een arbeidsongevalzaak?

Erkenning van aansprakelijkheid volgt bij een goed onderbouwde aansprakelijkstelling meestal binnen enkele maanden, waarna voorschotten worden betaald. De definitieve afwikkeling wacht op medische eindtoestand en duurt bij ernstig letsel één tot enkele jaren.

Hoe lang kan ik nog claimen?

Vijf jaar nadat u zowel met de schade als met uw werkgever als aansprakelijke partij bekend bent geworden; bij een ongeval is dat meestal kort daarna. Bij beroepsziekten begint die termijn pas te lopen zodra u weet dat de klachten door het werk komen.

Bespreek uw arbeidsongeval

Bij een arbeidsongeval draait het om de vraag of uw werkgever kan bewijzen dat hij alles heeft gedaan om het ongeval te voorkomen. Wij beoordelen uw positie, stellen hem aansprakelijk en voeren de discussie met zijn verzekeraar.

Stuur een korte beschrijving van het ongeval, met foto’s als u die heeft en de naam van uw werkgever. U hoort binnen één werkdag of uw werkgever aansprakelijk is, wat de eerste stap is en of onze bijstand u iets kost. Het eerste gesprek is kosteloos.

mr. T.C. Warnsinck, advocaat