Ongelukkige samenloop van omstandigheden

Zoals in deze blog besproken is het uitgangspunt binnen de Nederlandse samenleving dat een ieder zijn eigen schade draagt en dat een bepaalde mate van risico nu eenmaal aan het leven verbonden is. Een bepaalde mate van gevaarzetting is dan ook geoorloofd en levert bij de veroorzaker ervan géén onrechtmatige daad en daarmee evenmin een verplichting op tot vergoeding van de schade. De verwezenlijking van het risico moet gekwalificeerd worden als 'toeval' en behoort bij de alledaagse risico's.

Er is met betrekking tot voornoemde risico's geen duidelijke lijn te trekken welke er wel toe behoren en welke niet; dat is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. De mate van gevaarzetting in relatie tot het onrechtmatigheidsoordeel dient per casus beoordeeld te worden. Het betreffen vaak relatief kleine gebeurtenissen, waarbij de schade veroorzaakt wordt door het niet-perfecte handelen van een particulier. Het gaat dan ook vaak om situaties die zich ook in de privé-sfeer kunnen voordoen.

Voorbeelden

Een voorbeeld van een situatie waarbij de rechter tot een ongelukkig samenloop van omstandigheden kwam, is het arrest Speelse Duw (HR 20 juni 1986, NJ 1986/780). In dat arrest was er sprake van een werknemer die een collega tijdens het werk een 'speelse' duw tegen de rug gaf, waarbij de collega ten val kwam en ernstig letsel aan zijn knie opliep. De hof kwam tot het oordeel dat er geen sprake was van onrechtmatige handelen door de werknemer, omdat de duw van de werknemer in speelse, vriendelijke omstandigheden en deze niet heel hard was en dat niet naar voren is gekomen dat de werknemer had moeten zien dat zijn collega net op zijn verkeerde been stond en daardoor verminderd evenwicht had. De Hoge Raad heeft dit oordeel in stand gelaten.

Een ander voorbeeld van een ongelukkige samenloop van omstandigheden is het arrest Bushalte (HR 11 december 1987, NJ 1988/393), waarbij een vrouw op enige moment bij een bushalte zonder om te kijken een stap naar achter doet en ten val komt. De Hoge Raad is hierbij geen sprake van gedrag dat onrechtmatig is, omdat er door de vrouw niet meer risico genomen is dan redelijkerwijs verantwoord was.

Tot slot geldt als voorbeeld het arrest Plakoksel (HR 12 juli 2013, ECLI:NL:HR:2013:102, RvdW 2013/955), waarbij de passagier van een auto geraakt is door een afgebroken tak. De passagier heeft de provincie als eigenaar van de boom gedagvaard en gesteld dat er sprake was van onrechtmatige gevaarzetting. Dat zij blijken uit de verklaring van een boomdeskundige, die verklaarde dat de tak afgebroken was op een zogeheten 'plakoksel' van enkele decennia oud. Uit het rapport van de boomdeskundige bleek echter óók dat 'dat de mate van waarschijnlijkheid dat een tak met een plakoksel daadwerkelijk afscheurt niet zonder meer wezenlijk groter is dan bij een tak zonder dat gebrek'. Om die reden was er volgens de rechter géén sprake van onrechtmatige gevaarzetting; 'Veeleer gaat het hier om een (zeer) ongelukkige samenloop van omstandigheden dat eiser zich nu juist tijdens een (uitzonderlijke) zomerstorm op de betreffende locatie begaf.'

Afsluitend

Heeft u verdere vragen over een ongelukkige samenloop van omstandigheden? Neem dan gerust contact op!