Moet u belasting betalen over uw schadevergoeding?
In het kort. Een schadevergoeding die u ineens ontvangt van de aansprakelijke partij of haar verzekeraar, valt voor het grootste deel niet onder de inkomstenbelasting. Dat geldt voor smartengeld, voor de vergoeding van gemaakte kosten en voor de vergoeding van blijvend verlies van verdienvermogen, ook als uw werkgever de aansprakelijke partij is. Belast zijn wel de vergoeding van inkomen dat u tijdens een periode van tijdelijke arbeidsongeschiktheid misliep, en een vergoeding die in termijnen wordt uitbetaald. Wat u ontvangt, telt daarnaast als vermogen mee in box 3 en kan u toeslagen kosten. Dat fiscale nadeel is zelf schade en hoort in de berekening, net als een belastinggarantie die de hele vergoeding dekt. Het eerste gesprek over uw zaak is kosteloos.
Is de fiscale kant van uw schade meegerekend?
Leg uw zaak kosteloos voor. U spreekt een advocaat, geen intakeformulier. Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl.
Bespreek uw zaakWaarom een schadevergoeding meestal onbelast is
De inkomstenbelasting belast inkomsten uit een bron, zoals arbeid of een onderneming. Een vergoeding voor blijvend verlies van verdienvermogen vervangt niet het inkomen zelf, maar de bron waaruit dat inkomen had kunnen voortvloeien. De Hoge Raad heeft daarom in 1983 beslist dat zo'n vergoeding, net als smartengeld, buiten de inkomstenbelasting valt, ook wanneer zij wordt betaald door een werkgever die voor een bedrijfsongeval aansprakelijk is. Die lijn is sindsdien vaste rechtspraak. Voor de vergoeding van kosten, zoals medische kosten, hulpmiddelen en huishoudelijke hulp, geldt hetzelfde.
Dat heeft een gevolg voor de berekening. Omdat de vergoeding onbelast is, wordt uw inkomensschade netto berekend: het verschil tussen het nettoinkomen dat u zonder het ongeval zou hebben gehad en het nettoinkomen dat u nu nog heeft. Hoe de posten verder worden opgebouwd, staat bij hoe berekent u uw schade.
Wanneer de vergoeding wel belast is
De eerste uitzondering betreft tijdelijke arbeidsongeschiktheid. Raakt u enige tijd uit de roulatie en herstelt u daarna, dan is de vergoeding voor het inkomen dat u in die periode misliep geen vergoeding voor een verloren bron, maar voor gederfd loon of gederfde winst, en die wordt in box 1 belast. Voor zelfstandigen betekent dat: een vergoeding voor tijdelijk winstverlies hoort bij de winst, een vergoeding voor blijvend verlies van verdienvermogen niet. Zie voor ondernemers ook gederfde winst en omzetverlies.
De tweede uitzondering is de periodieke uitkering. Wordt de toekomstige schade niet ineens maar in termijnen vergoed, dan is iedere termijn volledig belast als periodieke uitkering. De verzekeraar moet de belasting dan meevergoeden, wat de schadelast aanzienlijk verhoogt. Dat kan een reden zijn om toch voor een bedrag ineens te kiezen, maar bij een jong slachtoffer of een onzekere medische toekomst kunnen er goede redenen zijn om dat niet te doen.
De derde uitzondering is zeldzaam: een vergoeding van de werkgever die ruimer is dan gebruikelijk, kan als loon worden belast. Welke naam partijen in de slotregeling aan een post geven, is voor de Belastingdienst overigens niet beslissend; het gaat om wat de vergoeding werkelijk compenseert.
Box 3: uw vergoeding als vermogen
Wat u ontvangt, is vanaf dat moment vermogen, en vermogen valt onder box 3. Een aparte vrijstelling voor letselschadevergoedingen bestaat niet; het kabinet heeft die herhaaldelijk afgewezen. Een bedrag dat bedoeld is om twintig jaar inkomensverlies op te vangen, wordt dus vanaf het eerste jaar als vermogen belast, terwijl u het juist geleidelijk nodig heeft. Bij jonge slachtoffers en grote vergoedingen loopt dat aanzienlijk op.
Daar komt een tweede effect bij. Huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget kennen een vermogensgrens met 1 januari als peildatum. Een vergoeding ineens kan een bestaand recht op toeslagen dus laten vervallen, tot het vermogen weer onder de grens is gezakt. Voor smartengeld bestaat een uitweg: u kunt de Belastingdienst vragen dat bedrag als bijzonder vermogen buiten de toets te laten. Dat lukt alleen als het smartengeld in de slotregeling afzonderlijk wordt benoemd.
Dat fiscale nadeel is ook schade
Het nadeel in box 3 en het verlies van toeslagen zijn een rechtstreeks gevolg van de manier waarop de schade wordt vergoed. In de rechtspraak is algemeen aanvaard dat die extra belasting als schade in de berekening wordt meegenomen, op basis van de belastingregels die op dat moment gelden. Voor het verlies van toeslagen geldt hetzelfde. Wie die posten vergeet, houdt van een verder correct berekende vergoeding na enkele jaren minder over dan waarop hij recht had.
De belastinggarantie
Ook als partijen het erover eens zijn dat de vergoeding onbelast is, is de Belastingdienst daaraan niet gebonden. In de slotregeling hoort daarom een belastinggarantie: de verzekeraar verklaart dat hij een eventuele aanslag over de schadevergoeding betaalt en de kosten van een fiscale procedure draagt. Die garantie moet de hele vergoeding dekken, dus ook het smartengeld, en niet alleen het deel voor verlies van verdienvermogen. Het niet bedingen van een belastinggarantie wordt in de rechtspraak als een beroepsfout van de belangenbehartiger aangemerkt. Na finale kwijting valt er niets meer te herstellen.
Smartengeld en rente
Smartengeld is geen inkomen en valt niet in box 1, maar telt na ontvangst wel mee in box 3. Dat geldt ook voor de wettelijke rente die over uw schadevergoeding wordt betaald. Wat gebruikelijk is aan smartengeld, leest u bij smartengeld-bedragen.
Wat wij voor u doen
Wij berekenen uw schade netto, maken onderscheid tussen tijdelijk en blijvend inkomensverlies, nemen het nadeel in box 3 en het verlies van toeslagen als afzonderlijke posten mee, en zorgen dat de slotregeling het smartengeld apart benoemt en een volledige belastinggarantie bevat. Waar de fiscale kant ingewikkeld is, wordt voorzien in de inbreng van een fiscalist.
Wat het u kost
Het eerste gesprek is kosteloos. Staat de aansprakelijkheid vast of is zij voldoende aannemelijk, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van de aansprakelijke partij. Wat er geldt zolang de aansprakelijkheid in geschil is, leest u op de pagina kosten.
Neem contact op
Staat er een slotregeling klaar om te tekenen?
Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Het eerste gesprek is kosteloos. U spreekt direct de advocaat die uw dossier ook voert, en u hoort binnen één werkdag van ons.
Bespreek uw zaakVeelgestelde vragen
Is een letselschadevergoeding belastingvrij?
Grotendeels wel, als u haar ineens ontvangt: smartengeld, vergoeding van kosten en vergoeding van blijvend verlies van verdienvermogen vallen niet in box 1. Vergoeding van inkomen dat u tijdens tijdelijke arbeidsongeschiktheid misliep, is wel belast. In box 3 telt het ontvangen bedrag mee als vermogen.
Moet ik mijn schadevergoeding opgeven bij de belastingaangifte?
Het ontvangen bedrag hoort bij uw vermogen op de peildatum van 1 januari en geeft u dus op in box 3. Een vergoeding voor tijdelijk inkomensverlies of een periodieke uitkering hoort daarnaast in box 1.
Is smartengeld belast?
Smartengeld valt niet onder de inkomstenbelasting. Het telt na ontvangst wel mee voor uw vermogen in box 3, maar u kunt vragen het buiten de vermogenstoets voor toeslagen te laten.
Wat is een belastinggarantie?
Een afspraak in de slotregeling waarin de verzekeraar toezegt een eventuele aanslag over de schadevergoeding te betalen en de kosten van een fiscale procedure te dragen. De garantie moet de hele vergoeding dekken, inclusief het smartengeld.
Kan ik door mijn schadevergoeding toeslagen verliezen?
Ja. Huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget kennen een vermogensgrens. Dat verlies is schade die in de berekening hoort, en voor het smartengeld kunt u de Belastingdienst vragen het buiten de toets te laten.
