Hoe berekent u uw schade?
In het kort. Uw schade is het verschil tussen de situatie waarin u nu verkeert en de situatie waarin u zou hebben verkeerd als de fout van de ander was uitgebleven. Dat verschil bestaat uit geleden verlies, gederfde winst en, bij letsel of een ernstige aantasting van uw persoon, smartengeld. Elke post moet met stukken worden onderbouwd en in causaal verband staan met de fout; waar exacte berekening niet mogelijk is, mag de rechter schatten. Toekomstige schade wordt teruggerekend naar een bedrag ineens, en over de schade loopt wettelijke rente vanaf het moment waarop zij is ontstaan.
Wat de wet onder schade verstaat
De wet kent twee soorten schade: vermogensschade en ander nadeel. Vermogensschade omvat volgens artikel 6:96 BW zowel geleden verlies als gederfde winst. Geleden verlies is wat u feitelijk kwijt bent: reparatiekosten, medische rekeningen, vervangende aankopen of beschadigde voorraad. Gederfde winst is het voordeel dat u zonder de gebeurtenis zou hebben gehad, zoals inkomen dat u misloopt, een opdracht die niet doorgaat of omzet die wegvalt. Ander nadeel is het smartengeld van artikel 6:106 BW, de vergoeding voor pijn, verdriet en verlies van levensvreugde.
Het uitgangspunt is volledige vergoeding: u wordt zo goed mogelijk in de positie gebracht waarin u zonder de fout zou hebben verkeerd. Niet minder, maar ook niet meer, want een schadevergoeding is geen straf. Of er een recht op vergoeding bestaat, hangt eerst af van de vraag of de ander aansprakelijk is; de berekening volgt pas daarna.
Concreet begroten, en abstract waar dat beter past
Schade wordt in beginsel concreet begroot, aan de hand van uw eigen situatie: welke kosten u werkelijk hebt gemaakt en welke inkomsten u werkelijk misloopt. Soms past een abstracte begroting beter, waarbij wordt aangesloten bij wat iemand in uw positie in het algemeen aan schade lijdt. Het bekendste voorbeeld is schade aan een auto, waarbij de waardevermindering als schade geldt, ook als u de auto niet laat repareren.
Kan de omvang van de schade niet nauwkeurig worden vastgesteld, dan begroot de rechter haar op grond van artikel 6:97 BW op de wijze die het meest in overeenstemming is met de aard ervan, en zo nodig schat hij. Dat is geen vrijbrief voor een ruwe claim. De rechter schat alleen op een onderbouwde basis, en wie die basis niet levert, krijgt minder of niets.
Uw schade in vier stappen
De eerste stap is een volledige inventarisatie van wat u kwijt bent en nog kwijt zult raken. Vergeten posten zijn in de praktijk eerder regel dan uitzondering: reiskosten naar behandelaars, huishoudelijke hulp, klussen die u niet meer zelf kunt doen, vervangende inhuur in een onderneming of annuleringskosten. Voor ondernemers begint die inventarisatie bij de schadeposten van bedrijfsschade.
De tweede stap is de onderbouwing. Elke post vraagt om stukken: facturen, offertes, loonstroken, jaarcijfers, medische verklaringen en waar nodig een deskundigenrapport. Bij omzet en winst ligt de lat het hoogst; hoe dat gaat, leest u bij gederfde winst berekenen en bewijzen.
De derde stap is het verband tussen de fout en elke schadepost. Zonder causaal verband geen vergoeding, en het is precies op dit punt dat verzekeraars de meeste posten betwisten. Hoe dat verband wordt vastgesteld, en wat er gebeurt als het niet met zekerheid te bewijzen is, leest u bij causaal verband en bewijs.
De vierde stap is de begroting zelf: de posten worden opgeteld, toekomstige schade wordt gekapitaliseerd en het geheel wordt in een onderbouwde aansprakelijkstelling aan de tegenpartij voorgelegd. Hoe die verder verloopt, staat in het stappenplan voor een schadeclaim.
Letselschade loopt door in de tijd
Bij letsel is de berekening een vak apart, omdat de schade niet op één moment ontstaat maar doorloopt. De grootste post is doorgaans het verlies van arbeidsvermogen, het inkomen dat u nu en later misloopt. Daarnaast spelen huishoudelijke hulp, verlies van zelfwerkzaamheid, vaste vergoedingen voor reiskosten en kleine uitgaven, aanpassingen aan woning of auto en smartengeld. Welk smartengeld bij uw letsel past, kunt u indicatief berekenen met de rekenhulp smartengeld.
Toekomstige schade wordt gekapitaliseerd: omgerekend naar een bedrag dat u nu ontvangt, waarbij rekening wordt gehouden met rendement, inflatie en levensverwachting. De keuze van die uitgangspunten maakt bij langdurige schade al snel tienduizenden euro's verschil. Een compleet overzicht van de posten staat bij welke letselschade u kunt claimen.
Bedrijfsschade vraagt om een vergelijking
Voor een ondernemer gaat het naast geleden verlies vooral om omzetderving, extra inhuur, noodvoorzieningen en gevolgschade. De schade wordt begroot door de werkelijke resultaten te vergelijken met wat de onderneming zonder de gebeurtenis had behaald, op basis van eerdere jaren, marges en de normale bedrijfsvoering. Wie te smal begroot, verzwakt het dossier direct, en wie te ruim begroot, verliest geloofwaardigheid op de posten die wel sterk zijn.
Kosten die naast de schade worden vergoed
Artikel 6:96 lid 2 BW noemt drie soorten kosten die naast de schade voor vergoeding in aanmerking komen: redelijke kosten ter voorkoming of beperking van schade, redelijke kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid, en redelijke kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte. Daaronder vallen onder meer de kosten van een deskundige, een medisch adviseur en juridische bijstand vóór een procedure. Voor elk van die kosten geldt een dubbele toets: het moet redelijk zijn geweest ze te maken, en hun omvang moet redelijk zijn. Hoe dat bij ondernemers uitpakt, staat bij bijkomende kosten bij bedrijfsschade.
Wat uw vergoeding kan verlagen
Twee verweren komen in vrijwel elke schadezaak terug. Het eerste is eigen schuld: heeft u zelf aan het ontstaan of de omvang van de schade bijgedragen, dan wordt de vergoeding naar evenredigheid verminderd. Het tweede is de plicht om de schade te beperken: wie redelijke maatregelen nalaat, bijvoorbeeld door een reparatie onnodig uit te stellen of een passende behandeling te weigeren, kan het deel van de schade dat daardoor is ontstaan niet verhalen. Daarnaast verjaart een vordering tot schadevergoeding in beginsel vijf jaar nadat u met de schade en de aansprakelijke partij bekend bent geworden; zie verjaring van schadevergoeding.
Wat wij voor u doen
Wij brengen alle posten van uw schade in kaart, onderbouwen ze zo dat zij de toets van de verzekeraar doorstaan, en maken van de berekening een vordering die de aansprakelijke partij niet kan negeren.
Wat het u kost
Staat de aansprakelijkheid vast of is zij voldoende aannemelijk, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van de aansprakelijke partij. Wat er geldt zolang de aansprakelijkheid in geschil is, leest u op de pagina kosten.
Neem contact op
Wilt u weten of uw schadeberekening standhoudt?
Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Het eerste gesprek is kosteloos. U spreekt direct de advocaat die uw dossier ook voert, en u hoort binnen één werkdag van ons.
Bespreek uw zaakVeelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat mijn schade is berekend?
Zaakschade is vaak binnen enkele weken te begroten. Bij letsel kan de schade pas definitief worden vastgesteld als de medische situatie stabiel is, wat bij ernstig letsel jaren kan duren. In de tussentijd kunnen voorschotten worden gevraagd op wat al vaststaat.
Kan ik mijn schade zelf berekenen?
Kleine zaakschade kunt u vaak zelf uitrekenen. Bij letsel, bedrijfsschade of schade na een misdrijf is dat riskant: één vergeten of slecht onderbouwde post kan duizenden euro's schelen, en een slotregeling is na ondertekening vrijwel niet meer open te breken.
Wat als de verzekeraar mijn berekening betwist?
Dan moet u uw schade in beginsel zelf bewijzen. Met stukken, een deskundigenrapport en zo nodig een procedure kan de betwisting worden weerlegd; kan de omvang niet exact worden vastgesteld, dan mag de rechter schatten.
Krijg ik rente over mijn schadevergoeding?
Ja. Bij schade door een onrechtmatige daad loopt de wettelijke rente vanaf het moment waarop de schade is ontstaan, zonder dat een ingebrekestelling nodig is. Bij een dossier dat jaren loopt, kan dat een aanzienlijk bedrag zijn. Hoe de rente per schadepost wordt berekend, leest u bij wettelijke rente over schadevergoeding.
Moet ik belasting betalen over mijn schadevergoeding?
Dat hangt af van de post. Een vergoeding voor gederfd inkomen kan belast zijn, smartengeld in de regel niet. Omdat dat per post verschilt, wordt bij de berekening van inkomensschade rekening gehouden met de belastingheffing. Welke posten belast zijn en wat de ontvangen vergoeding in box 3 betekent, leest u bij belasting over schadevergoeding.
Verwante onderwerpen
Uw zaak laten beoordelen?
Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?
Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.
