Bewijslast bij een arbeidsongeval: wat moet u bewijzen?
In het kort. U moet stellen en zo nodig bewijzen dat u schade heeft geleden in de uitoefening van uw werkzaamheden. Meer niet: u hoeft niet te bewijzen hoe het ongeval precies is ontstaan of welke veiligheidsmaatregel ontbrak. Daarna moet de werkgever bewijzen dat hij zijn zorgplicht is nagekomen of dat u bewust roekeloos was. Slaagt hij daar niet in, dan is hij aansprakelijk. In de praktijk beslissen het rapport van de Arbeidsinspectie, foto’s, getuigen en het medisch dossier van de eerste dag de zaak.
Het bewijs beslist, niet het recht
De meeste arbeidsongevalzaken worden niet gewonnen of verloren op het recht, maar op het bewijs. De wet is gunstig voor de werknemer, maar alleen voor de werknemer die kan laten zien wat er is gebeurd. Welk bewijs u zelf moet leveren, wat de werkgever moet bewijzen en waarom de eerste dagen na het ongeval beslissend zijn, leest u hieronder.
Wat u als werknemer moet bewijzen
Artikel 7:658 lid 2 BW legt op de werknemer alleen de bewijslast van twee dingen: dat hij schade heeft, en dat die schade is ontstaan in de uitoefening van zijn werkzaamheden. De Hoge Raad heeft in het arrest Fransen/Pasteurziekenhuis (HR 10 december 1999) uitgemaakt dat de werknemer daarvoor niet de precieze toedracht hoeft aan te tonen. Wie kan bewijzen dat hij tijdens het werk is gevallen en daarbij zijn pols heeft gebroken, heeft aan zijn bewijslast voldaan, ook als niemand heeft gezien waardoor hij viel.
Werkgevers en verzekeraars betwisten niettemin regelmatig dat het ongeval op het werk is gebeurd of dat het letsel daardoor is ontstaan. Zij wijzen op het ontbreken van een melding, op het feit dat u pas dagen later naar de dokter ging, of op eerdere klachten. Het bewijs van het ongeval zelf is daarom het eerste waarop u moet letten.
Wat de werkgever moet bewijzen
Staat vast dat het ongeval op het werk is gebeurd, dan verschuift de bewijslast. De werkgever moet aantonen dat hij alle maatregelen heeft getroffen en aanwijzingen heeft gegeven die redelijkerwijs nodig waren om het ongeval te voorkomen. Die bewijslast is zwaar en concreet. Algemene stellingen dat veiligheid hoog in het vaandel staat of dat de werknemer wist hoe het moest, volstaan niet. De werkgever moet met stukken komen: de risico-inventarisatie waarin het risico is benoemd, de aantoonbaar gegeven instructie, toolboxmeetings met presentielijsten, keuringsrapporten van de machine of steiger, en het toezicht dat feitelijk is uitgeoefend.
Ontbreekt een van die stukken, dan verliest de werkgever meestal. Zijn zij er wel, dan blijft de vraag of de maatregelen voldoende waren gezien het gevaar; wie alleen waarschuwde waar een fysieke beveiliging mogelijk was, heeft niet genoeg gedaan. Hoe die zorgplicht wordt ingevuld, leest u bij wanneer een werkgever aansprakelijk is voor een arbeidsongeval.
Welk bewijs het verschil maakt
Het rapport van de Nederlandse Arbeidsinspectie weegt het zwaarst. Bij een ernstig arbeidsongeval, met ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden, moet de werkgever het ongeval direct melden en doet de Arbeidsinspectie onderzoek. Het rapport beschrijft de toedracht, de overtreden voorschriften en de getroffen maatregelen, en wordt door rechters en verzekeraars vrijwel altijd gevolgd. Is het ongeval niet gemeld terwijl dat moest, dan werkt dat tegen de werkgever, en kunt u het zelf melden.
Daarna komen de foto’s. Een foto van de plek zoals die was op het moment van het ongeval, met de ontbrekende afzetting, de losse kabel, de kapotte beveiliging of de natte vloer, is meer waard dan tien verklaringen achteraf. Werkplekken worden na een ongeval snel opgeruimd en hersteld; wat u de eerste dag niet vastlegt, bestaat een week later niet meer.
Getuigen zijn het derde: collega’s die het ongeval zagen of kunnen bevestigen hoe er werd gewerkt, welke instructies wel en niet werden gegeven en of er toezicht was. Vraag hun namen direct en leg hun verklaring zo snel mogelijk schriftelijk vast; collega’s die nog bij de werkgever werken, verklaren na verloop van tijd voorzichtiger. Ten slotte het medisch dossier. Ga dezelfde dag naar de huisarts of de spoedeisende hulp en vertel wat er is gebeurd. Een klacht die pas na een week is gedocumenteerd, wordt in twijfel getrokken, en bij letsel dat later erger blijkt, is het eerste consult het anker voor het causaal verband.
Als het bewijs ontbreekt
Ook zonder getuigen of foto’s is een zaak niet verloren. Een melding bij de werkgever, een ziekmelding met vermelding van het ongeval, een verslag van de bedrijfsarts of een bericht van dezelfde dag aan een collega of aan huis kunnen samen voldoende zijn om aannemelijk te maken dat het ongeval tijdens het werk is gebeurd. De rechter beoordeelt het geheel, en stelt de werkgever dat het ongeval anders is gegaan dan u zegt, dan kan hij daarvoor zelf bewijs moeten leveren.
Bewijs van de schade
Naast het ongeval moet ook de schade worden onderbouwd. Bewaar bonnen van medische kosten en reiskosten, loonstroken van voor en na het ongeval, urenstaten waaruit overuren en toeslagen blijken, en de correspondentie met de bedrijfsarts en het UWV. Bij blijvend letsel volgt een medische en arbeidsdeskundige beoordeling; hoe de schade wordt berekend, leest u bij schade berekenen.
Wat wij voor u doen
Wij beoordelen uw bewijspositie, zeggen wat u nog kunt veiligstellen, voorzien waar nodig in een medisch oordeel en voeren de discussie met de verzekeraar van uw werkgever.
Wat het u kost
Staat de aansprakelijkheid vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW in de regel voor rekening van de aansprakelijke partij. Wat bijstand verder kost en welke afspraak wij maken zolang de aansprakelijkheid in geschil is, leest u op de pagina over kosten.
Neem contact op
Wilt u weten hoe sterk uw bewijspositie is?
Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Het eerste gesprek is kosteloos. U spreekt direct de advocaat die uw dossier ook voert, en u hoort binnen één werkdag van ons.
Bespreek uw zaakVeelgestelde vragen
Niemand heeft mijn ongeval gezien. Kan ik dan nog iets?
Ja. U hoeft de precieze toedracht niet te bewijzen, alleen dat het ongeval tijdens het werk is gebeurd. Een melding van dezelfde dag, het bezoek aan de huisarts en de omstandigheden op de werkplek zijn daarvoor vaak voldoende.
Mijn werkgever heeft het ongeval niet gemeld bij de Arbeidsinspectie. Wat nu?
Bij ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden was hij daartoe verplicht. U kunt het ongeval zelf melden; de Arbeidsinspectie kan alsnog onderzoek doen, en het verzuim van de werkgever weegt in de schadezaak tegen hem.
Moet ik bewijzen welke veiligheidsmaatregel ontbrak?
Nee. Dat is precies wat de wet omkeert: de werkgever moet bewijzen dat hij alle nodige maatregelen wél heeft getroffen.
De werkgever zegt dat ik een instructie heb genegeerd. Telt dat?
Alleen als hij bewijst dat de instructie is gegeven, dat erop werd toegezien en dat een instructie in dit geval voldoende was. Ook dan is het negeren van een instructie geen bewuste roekeloosheid, zodat de werkgever aansprakelijk blijft.
Hoe snel moet ik mijn werkgever aansprakelijk stellen?
Zo snel mogelijk, liefst binnen enkele weken. De verjaringstermijn is vijf jaar, maar het bewijs van de werkplek en de getuigenverklaringen verzwakken met elke week.
Verwante onderwerpen
Uw zaak laten beoordelen?
Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?
Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.
