Wat als u een beroepsziekte heeft?
In het kort. Een beroepsziekte is schade die u oploopt door het werk zelf en niet door één ongeluk: gehoorschade na jaren lawaai, longklachten na blootstelling aan stof of oplosmiddelen, rug- en schouderklachten door zwaar tillen, of uitval door structurele overbelasting. Uw werkgever is op grond van artikel 7:658 BW voor die schade aansprakelijk, tenzij hij aantoont dat hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs nodig was om haar te voorkomen. Voordat het zover is moet u wel aannemelijk maken dat u aan schadelijke omstandigheden bent blootgesteld en dat uw klachten daaruit kunnen zijn ontstaan, en juist daarop lopen de meeste zaken vast. Het eerste gesprek is kosteloos; staat de aansprakelijkheid vast of is zij voldoende aannemelijk, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand voor rekening van de werkgever of diens verzekeraar.
Vermoedt u dat uw klachten uit uw werk voortkomen? Leg uw zaak kosteloos voor: bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Bespreek uw zaak.
Waarom een beroepsziekte anders ligt dan een bedrijfsongeval
Bij een bedrijfsongeval staat doorgaans vast wat er is gebeurd, wanneer het gebeurde en welk letsel eruit voortkwam; de discussie gaat dan over de zorgplicht. Bij een beroepsziekte ontbreekt dat ene moment. De klachten bouwen zich over jaren op, de blootstelling is zelden vastgelegd, en de aandoening kan ook een andere oorzaak hebben – leeftijd, aanleg, roken, een hobby. Het geschil gaat daardoor bijna nooit over de vraag of de werkgever tekortschoot, maar over de vraag of uw klachten door uw werk zijn veroorzaakt. Dat is een vraag van causaal verband en bewijs, en zij bepaalt de uitkomst van vrijwel elke beroepsziektezaak.
Wat uw werkgever moest doen
Artikel 7:658 lid 1 BW verplicht de werkgever de werkplek zo in te richten en te onderhouden, en zulke maatregelen te treffen en aanwijzingen te geven, als redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat u in de uitoefening van uw werkzaamheden schade lijdt. Die verplichting reikt verder dan het afvinken van de Arbowet: zij wordt ingekleurd door wat ten tijde van de blootstelling over het gevaar bekend was en door wat toen technisch en organisatorisch mogelijk was. Werd er destijds al gewaarschuwd voor een stof, een geluidsniveau of een tilnorm, dan mocht u verwachten dat uw werkgever daarnaar handelde, u daarover voorlichtte en op de naleving toezag. Wat precies van hem werd gevergd verschilt per branche en per periode, en dat uitzoeken is in dit soort dossiers het eerste echte werk. Zie ook de pagina over werkgeversaansprakelijkheid.
Wie wat moet bewijzen
Lid 2 van hetzelfde artikel legt het zwaarste deel bij de werkgever: hij is aansprakelijk voor de schade die u in de uitoefening van uw werkzaamheden lijdt, tenzij hij aantoont dat hij die zorgplicht is nagekomen of dat de schade in belangrijke mate het gevolg is van uw eigen opzet of bewuste roekeloosheid. Voordat die omkering intreedt moet u echter zelf aannemelijk maken dát u schade lijdt in de uitoefening van uw werk. De Hoge Raad heeft daarvoor in 2013 de arbeidsrechtelijke omkeringsregel verduidelijkt: heeft u aannemelijk gemaakt dat u aan gevaarlijke omstandigheden werd blootgesteld en dat uw klachten daardoor kunnen zijn ontstaan, en heeft de werkgever zijn zorgplicht geschonden, dan wordt het verband vermoed. Aan dat vermoeden zit een ondergrens: is het verband tussen de gezondheidsschade en de arbeidsomstandigheden te onzeker of te onbepaald, dan geldt het niet. Een algemene verwijzing naar de gevaren van werken met stoffen volstaat dus niet; het gaat om de stof, om de duur en de intensiteit van uw blootstelling, en om het ziektebeeld dat daarbij past. Hoe zo’n bewijslast in de praktijk uitpakt, staat ook beschreven in het stuk over de bewijslast bij een arbeidsongeval.
Ook als u geen werknemer was
Lid 4 breidt de bescherming uit tot degene die in de uitoefening van beroep of bedrijf arbeid laat verrichten door iemand met wie hij geen arbeidsovereenkomst heeft. Uitzendkrachten, gedetacheerden, stagiairs en in veel gevallen ook zelfstandigen die feitelijk in de organisatie van de opdrachtgever meewerkten, kunnen zich daarop beroepen. Dat de opdrachtgever u nooit als werknemer heeft beschouwd, sluit een vordering dus niet uit.
Wat u nu het beste kunt doen
Laat uw klachten vastleggen door de huisarts, de behandelend specialist of de bedrijfsarts, en meld de ziekte bij uw werkgever en de arbodienst. Verzamel daarnaast alles wat over de blootstelling gaat: functieomschrijvingen, veiligheidsinformatiebladen, metingen, de risico-inventarisatie en -evaluatie, en de namen van collega’s die hetzelfde werk deden. Stel uw werkgever schriftelijk aansprakelijk voordat de termijnen gaan knellen, en doe dat bij voorkeur voordat er een medisch onderzoek wordt opgestart, omdat de vraagstelling aan de deskundige in dit soort zaken vaak de uitkomst bepaalt. Wat de schade uiteindelijk waard is – verlies aan verdienvermogen, zorgkosten, smartengeld – komt pas daarna aan de orde; hoe dat wordt begroot leest u op de pagina over het berekenen van uw schade.
Wat wij voor u doen
Wij bouwen de zaak op vanaf het leerstuk dat beslissend is, hier de blootstelling en het causaal verband, voorzien in een medisch oordeel, denken mee over de vraagstelling aan de deskundige, en u spreekt de advocaat die uw dossier ook zelf voert.
Wat het u kost
Staat de aansprakelijkheid vast of is zij voldoende aannemelijk, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van de aansprakelijke partij, het deskundigenbericht daaronder begrepen. Is de aansprakelijkheid nog in geschil, dan maken wij vooraf een heldere afspraak; wat dat betekent leest u op de pagina kosten. Heeft u een rechtsbijstandverzekering, dan bestaat vrije advocaatkeuze zodra er wordt geprocedeerd. Het eerste gesprek is in alle gevallen kosteloos.
Neem contact op
Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. U hoort binnen één werkdag. Bespreek uw zaak.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn klachten een beroepsziekte zijn?
Dat staat zelden meteen vast. Bepalend is of uw aandoening in overwegende mate door het werk of de arbeidsomstandigheden kan zijn veroorzaakt; de bedrijfsarts, de behandelend specialist en zo nodig een onafhankelijk deskundige geven daarover uitsluitsel.
Moet ik nog in dienst zijn om mijn werkgever aansprakelijk te stellen?
Nee. Ook een oud-werkgever kan worden aangesproken. Bestaat het bedrijf niet meer, dan loopt de zaak in de regel via de aansprakelijkheidsverzekeraar of via de rechtsopvolger.
Wat als ik ook zelf een risicofactor heb, bijvoorbeeld roken?
Dat maakt de zaak lastiger, maar niet kansloos. Een tweede mogelijke oorzaak leidt eerder tot een verdeling van de schade of tot een proportionele benadering dan tot een volledige afwijzing.
Hoe lang kan ik nog een claim indienen?
De hoofdregel van artikel 3:310 BW is vijf jaar nadat u bekend bent geworden met zowel de schade als de aansprakelijke partij, met daarnaast een lange termijn van twintig jaar na de gebeurtenis, en dertig jaar wanneer de schade het gevolg is van onder meer de verwezenlijking van een gevaar van gevaarlijke stoffen. Bij ziekten die zich pas na tientallen jaren openbaren is dat een gevoelig punt; laat het vroeg beoordelen.
Geldt dit ook voor psychische klachten?
Ja, maar de lat ligt hoger. Bij overbelasting en burn-out draait het geschil doorgaans om het causaal verband en om de vraag of de uitval voor de werkgever voorzienbaar was.
Verwante onderwerpen
Uw zaak laten beoordelen?
Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?
Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.
