Oneens met uw rechtsbijstandverzekeraar? Dan heeft u recht op een second opinion.

Wat een second opinion bij de rechtsbijstandverzekering is

Een rechtsbijstandverzekeraar beoordeelt zelf of een zaak de moeite waard is en hoe zij moet worden aangepakt. Dat is op zichzelf redelijk, maar het schept een spanning die de wetgever heeft gezien: de partij die oordeelt over de haalbaarheid, draagt ook de kosten van de behandeling. Daarom bepaalt artikel 4:68 Wft dat iedere polis een procedure moet bevatten die met een scheidsrechterlijke procedure vergelijkbare waarborgen van objectiviteit biedt, om vast te stellen welke gedragslijn wordt gevolgd wanneer u en de verzekeraar het oneens zijn over de regeling van uw geschil. In de polisvoorwaarden heet dat de geschillenregeling; in de brieven van verzekeraars en in de uitspraken van het Kifid heet het de second opinion. Het is één en dezelfde regeling.

De kern is dat een advocaat die niet aan de verzekeraar is verbonden uw dossier beoordeelt en een oordeel geeft over de vraag waarover u van mening verschilt: of uw zaak een redelijke kans van slagen heeft, of welke aanpak de juiste is. De verzekeraar betaalt dat advies. Zij is bovendien op grond van artikel 4:69 Wft verplicht u op deze mogelijkheid te wijzen zodra er een verschil van mening over de behandeling van uw zaak bestaat. Een verzekeraar die u die stap niet aanbiedt, handelt in strijd met de wet.

Wanneer u een second opinion kunt vragen

De regeling is niet alleen bedoeld voor de situatie waarin de verzekeraar uw zaak van meet af aan weigert. Zij geldt bij ieder inhoudelijk meningsverschil over de regeling van het geschil: de jurist wil schikken terwijl u wilt doorprocederen, hij acht hoger beroep kansloos terwijl u meent dat de rechter een stuk over het hoofd heeft gezien, hij kiest voor een bezwaarprocedure waar u een civiele vordering voor ogen staat, of hij staakt de behandeling halverwege omdat het perspectief volgens hem is verdwenen. In al die gevallen is er een verschil van mening over de gedragslijn, en dat is precies waar de wet de regeling voor heeft bedoeld.

Waar de regeling niet voor is bedoeld, is ontevredenheid over bejegening, over de snelheid van de behandeling of over de vraag of de verzekeraar wel dekking hoeft te verlenen. Een dekkingsgeschil, bijvoorbeeld over een te late melding of een uitgesloten rechtsgebied, is een geschil met de verzekeraar over de polis zelf en loopt via de klachtenprocedure, het Kifid of de rechter. Dat onderscheid is in de praktijk van belang, omdat verzekeraars een verzoek om een second opinion soms afdoen als klacht en omgekeerd.

Wie de advocaat kiest die de second opinion uitbrengt

Dat doet u in de regel zelf. De geschillenregeling is een uitwerking van de gedachte dat een oordeel waarin de verzekeraar zelf belang heeft niet zonder tegenwicht mag blijven, en dat tegenwicht ontbreekt als de verzekeraar ook nog de beoordelaar uitkiest. Verzekeraars stellen daarom meestal een kantoor voor, maar moeten een door u gekozen advocaat aanvaarden; sommige polissen vragen u die keuze binnen een korte termijn te maken, dus wacht daar niet mee. De advocaat moet in Nederland zijn ingeschreven en onafhankelijk tegenover beide partijen staan, en een kantoor dat structureel voor dezelfde verzekeraar werkt voldoet daar niet zonder meer aan. Bij twijfel is dat een punt dat u aan de orde moet stellen vóórdat de beoordeling begint, niet erna. Let wel: heeft de verzekeraar uw zaak al aan een externe advocaat uitbesteed, dan staat de geschillenregeling niet meer open; het meningsverschil is dan een kwestie tussen u en die advocaat.

Heeft u de keuze, dan is het verstandig een advocaat te nemen die het rechtsgebied van uw geschil beheerst en gewend is te werken met dossiers van rechtsbijstandverzekeraars. Een second opinion over een letselschadezaak vraagt om iemand die weet hoe een verzekeraar aan de andere kant naar zo'n dossier kijkt. Wij brengen second opinions uit op het terrein van letselschade en aansprakelijkheid, en leggen hieronder uit wat dat voor u betekent.

Waarom de verzekeraar uw zaak mag afwijzen, en waarom dat geen eindoordeel is

Rechtsbijstand is geen blanco cheque om te procederen; het is een verzekering die is bedoeld om zinvolle geschillen op te lossen. Daarom staat in vrijwel elke polis dat rechtsbijstand alleen, of alleen verder, wordt verleend als er een redelijke kans is het beoogde resultaat te bereiken, en die clausule mag zowel bij aanvang als tijdens de behandeling worden toegepast. Het criterium is op zichzelf niet oneigenlijk; het probleem zit in de toepassing, want perspectief laat zich niet uitrekenen. Het hangt af van de feiten, van het bewijs, van de gekozen route en van het moment, en een zaak die kansarm lijkt zolang een stuk ontbreekt, wordt kansrijk zodra dat stuk er is. Een zaak die als procedure onzeker is, kan als schikking, als deskundigenonderzoek of als bezwaarprocedure heel reëel zijn. Een afwijzing is dus een juridisch standpunt dat u kunt toetsen, en de verzekeraar moet dat standpunt gemotiveerd aan u meedelen.

Vraag eerst om een motivering op dossierniveau

De eerste stap is bijna altijd om te vragen waarop het oordeel precies berust: welke feiten worden ongunstig geacht, welke rechtsregel staat in de weg, en welk bewijs ontbreekt. Die vraag is niet vrijblijvend, want wie weigert of stopt op grond van de redelijke-kans-clausule moet dat motiveren. In de praktijk blijkt uit het antwoord vaak dat er vooral onzekerheid is en niet dat de zaak kansloos is, en onzekerheid laat zich verkleinen: door stukken op te vragen, een tijdlijn te maken, correspondentie en getuigenverklaringen te bundelen of een deskundige te laten kijken. Soms is de second opinion daarna niet eens meer nodig, omdat de verzekeraar op een completer dossier zelf terugkomt op haar standpunt.

De geschilbrief

Blijft de verzekeraar bij haar standpunt, dan roept u de geschillenregeling in, en dat doet u schriftelijk en gemotiveerd. De grootste fout op dit punt is escaleren zonder het juridische probleem af te bakenen. Een second opinion gaat niet over de vraag of u zich onrechtvaardig behandeld voelt, maar over de kern: klopt de grondslag, is het bewijs toereikend of realistisch te verkrijgen, en is de voorgestelde route de juiste. Betwist die kernpunten één voor één, benoem welke stukken ontbreken of verkeerd zijn gelezen, en leg uit welke route wél kansrijk is. Hoe scherper die kern staat, hoe minder ruimte er is voor een vrijblijvende afdoening. Dat is geen kwestie van toon maar van structuur: een dossier met een duidelijke rechtsvraag, een geordende tijdlijn en een concreet bewijsplan wordt aanzienlijk sneller als behandelbaar gezien dan een breed verhaal over het onrecht dat u is aangedaan. Het is het deel van de voorbereiding waarop u zelf de meeste invloed heeft.

Hoe de beoordeling verloopt

De verzekeraar legt vervolgens het dossier en de vraagstelling aan de advocaat voor. Die baseert zich op het dossier, maar moet ontbrekende stukken opvragen wanneer duidelijk is dat hij die voor een juist oordeel nodig heeft; de opvatting dat hij het moet doen met wat er ligt, vindt geen steun in de wet. Zorg er daarom zelf voor dat de tijdlijn, de kerncorrespondentie en de relevante contract- of medische stukken compleet zijn voordat de beoordeling begint. De advocaat betrekt de standpunten van beide partijen in zijn oordeel; een goede second opinion bevat daarom ook een gesprek met u, omdat een mondelinge toelichting dikwijls meer duidelijkheid geeft dan het dossier alleen. Vraag om een afschrift van de stukken die de verzekeraar aan de advocaat heeft gestuurd, zodat u zelf kunt zien of er iets ontbreekt. Het advies wordt aan u en aan de verzekeraar toegezonden.

Wat de uitkomst betekent

Valt het oordeel in uw voordeel uit, dan is het uitgangspunt dat de verzekeraar de behandeling voortzet met inachtneming van het advies: de zaak wordt alsnog opgepakt, of de aanpak wordt bijgesteld zoals de advocaat heeft aangegeven. De verzekeraar kán de zaak dan aan een externe advocaat uitbesteden, maar is daartoe niet zonder meer verplicht, en vrijwel alle polissen bepalen dat de advocaat die de second opinion heeft uitgebracht de zaak niet zelf mag voortzetten. Zodra er daarna moet worden geprocedeerd, geldt hoe dan ook de vrije advocaatkeuze die hieronder wordt besproken.

Valt het oordeel tegen, dan betekent dat niet dat u ongelijk heeft, maar wel dat het standpunt van de verzekeraar bij de toenmalige stand van het dossier verdedigbaar was. Het Kifid merkt de second opinion aan als een bindend advies in de zin van artikel 7:900 BW, bedoeld om het meningsverschil tussen u en de verzekeraar te beëindigen. U mag de zaak dan op eigen kosten voortzetten, en dat is minder een sprong in het diepe dan het lijkt: bereikt u in een procedure alsnog volledig het beoogde resultaat, dan moet de verzekeraar de kosten die onder de polis vallen alsnog vergoeden, en bereikt u het gedeeltelijk, dan naar verhouding. Behaalt u dat resultaat, dan bewijst dat overigens op zichzelf niet dat het eerdere oordeel onjuist was; het wordt beoordeeld naar het moment waarop het werd gegeven. De gang naar het Kifid of de rechter staat na een second opinion alleen nog open voor de vraag of de regeling correct is uitgevoerd. Dat maakt de voorbereiding van de second opinion belangrijker dan wat erna komt.

Second opinion en vrije advocaatkeuze zijn twee verschillende rechten

De second opinion wordt vaak verward met de vrije advocaatkeuze, maar het zijn twee afzonderlijke rechten met een eigen wettelijke grondslag. De vrije advocaatkeuze van artikel 4:67 Wft geeft u het recht zelf een advocaat te kiezen zodra er een gerechtelijke of administratieve procedure wordt gevoerd, of wanneer zich een belangenconflict voordoet; daarvoor is geen meningsverschil met de verzekeraar nodig. De second opinion van artikel 4:68 Wft is er juist voor de fase waarin de verzekeraar de zaak nog zelf behandelt en u het over die behandeling oneens bent. In de praktijk volgen zij elkaar nogal eens op: een gunstige second opinion opent de weg naar behandeling door een eigen advocaat, en zodra er wordt geprocedeerd geldt de vrije keuze hoe dan ook. Hoe u dat laatste recht inroept, staat op de pagina over vrije advocaatkeuze inroepen; staat de verzekeraar in een andere hoedanigheid aan de kant van de tegenpartij, lees dan verder bij belangenconflict bij de rechtsbijstandverzekering.

Bij letselschade ligt er vaak een betere route naast

Gaat uw geschil over letselschade en is een ander voor het ongeval aansprakelijk, dan is de second opinion niet altijd de kortste weg. Bij vaststaande of voldoende aannemelijke aansprakelijkheid komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van de aansprakelijke partij, en kunt u een eigen advocaat inschakelen zonder dat uw verzekeraar daarover gaat. In dat geval is de vraag niet of de verzekeraar uw zaak juist beoordeelt, maar of u haar überhaupt nog nodig heeft. Dat werken wij uit op de pagina over de keuze tussen uw rechtsbijstandverzekering of een eigen advocaat op kosten van de tegenpartij.

Wat wij voor u doen

Wij doen twee dingen, en welke van de twee bij u past hangt af van uw polis en van wat u wilt bereiken. In de eerste plaats beoordelen wij, voordat u de geschillenregeling inroept, of dat zin heeft: wij lezen de afwijzing en de polisvoorwaarden, leggen die naast uw dossier en zeggen u of het standpunt van de verzekeraar aanvechtbaar is. Is dat zo, dan schrijven wij de geschilbrief waarin het geschilpunt scherp is afgebakend en denken wij mee over de keuze van de advocaat die de second opinion gaat uitbrengen. In de tweede plaats brengen wij zelf second opinions uit wanneer uw polis u de keuze laat en uw geschil op ons terrein ligt, letselschade en aansprakelijkheid. U krijgt dan een onafhankelijk en gemotiveerd oordeel van een advocaat die jarenlang aan de kant van verzekeraars heeft gewerkt en weet hoe daar naar een dossier wordt gekeken. In beide gevallen spreekt u de advocaat die uw zaak ook werkelijk beoordeelt.

Wat het u kost

Het eerste gesprek, waarin wij beoordelen of de geschillenregeling in uw geval kans van slagen heeft, is kosteloos en vrijblijvend. Brengen wij op verzoek van uw verzekeraar de second opinion uit, dan betaalt de verzekeraar ons honorarium; u betaalt daarvoor niets. Laat u zich door ons bijstaan bij het opstellen van de geschilbrief, dan gebeurt dat op uurbasis tegen de tarieven op onze pagina over kosten, en spreken wij vooraf af hoeveel tijd daarmee gemoeid is. Gaat het onderliggende geschil om letselschade en staat de aansprakelijkheid van een derde vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van die partij.

Neem contact op

Heeft uw verzekeraar uw zaak afgewezen, wil zij stoppen, of bent u het oneens met de aanpak van uw jurist? Stuur ons de brief van de verzekeraar en uw polisvoorwaarden. Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl; u hoort binnen één werkdag van ons.

Bespreek uw zaak

Veelgestelde vragen

Wat kost een second opinion bij de rechtsbijstandverzekering?

De kosten van het onafhankelijke advies komen voor rekening van de verzekeraar; dat volgt uit de polis en uit de strekking van artikel 4:68 Wft. Alleen wanneer u zich bij het opstellen van de geschilbrief laat bijstaan, zijn dat uw eigen kosten.

Mag ik zelf de advocaat kiezen die de second opinion uitbrengt?

Ja, in de regel wel. De verzekeraar stelt vaak een kantoor voor, maar moet een door u gekozen, in Nederland ingeschreven advocaat aanvaarden. Die advocaat moet onafhankelijk tegenover beide partijen staan.

Is de uitkomst bindend?

Ja. Valt het advies in uw voordeel uit, dan moet de verzekeraar de zaak alsnog behandelen of de aanpak aanpassen. Valt het tegen, dan kunt u alleen op eigen kosten verder, met recht op vergoeding achteraf als u het beoogde resultaat alsnog behaalt.

Mag de advocaat die de second opinion uitbrengt mijn zaak daarna behandelen?

Vrijwel alle polissen sluiten dat uit, zodat de adviseur niet de schijn wekt de zaak naar zich toe te schrijven. Wilt u een bepaalde advocaat uw zaak laten voeren, laat de second opinion dan door een ander uitbrengen.

Kan ik de geschillenregeling nog inroepen als er al een externe advocaat op mijn zaak zit?

Nee. De regeling geldt voor meningsverschillen met de verzekeraar of haar eigen juristen. Heeft de verzekeraar de zaak al aan een advocaat uitbesteed, dan is een verschil van inzicht een kwestie tussen u en die advocaat.

Kan de verzekeraar weigeren mee te werken aan een second opinion?

Nee. De regeling moet op grond van artikel 4:68 Wft in de polis staan, en artikel 4:69 Wft verplicht de verzekeraar u erop te wijzen zodra er een verschil van mening over de behandeling van uw zaak bestaat.

Wat als de second opinion negatief uitvalt?

Dan kunt u de zaak voor eigen rekening voortzetten. Behaalt u in een procedure alsnog volledig het beoogde resultaat, dan moet de verzekeraar de onder de polis vallende kosten alsnog vergoeden; bij een gedeeltelijk resultaat naar verhouding.

Verwante onderwerpen

• Letselschade: uw rechtsbijstandverzekering of een eigen advocaat op kosten van de tegenpartij
• Vrije advocaatkeuze inroepen
• Belangenconflict bij de rechtsbijstandverzekering
• Klacht over uw rechtsbijstandverzekeraar: Kifid of rechter
• Alles over de rechtsbijstandverzekering