Letselschade: uw rechtsbijstandverzekering of een eigen advocaat op kosten van de tegenpartij?

Waarom deze keuze meer bepaalt dan u denkt

Een letselschadezaak is zelden in één gesprek afgerond. Zelfs bij betrekkelijk licht letsel spelen herstel, uitval en de medische duiding daarvan een rol, en zodra er discussie ontstaat over het oorzakelijk verband of over blijvende beperkingen wordt het een traject van maanden tot jaren, met een medische expertise, een arbeidsdeskundig oordeel en een rekenkundige begroting van de schade. De keuze wie u bijstaat bepaalt daarin het tempo, de regie en uiteindelijk de hoogte van de regeling. Zij bepaalt bovendien wie de kosten van dat alles draagt, en dat is een vraag die aan het begin moet worden beantwoord en niet halverwege.

Bij vaststaande aansprakelijkheid betaalt de tegenpartij

Dit is het punt dat verzekerden het vaakst missen. Erkent de aansprakelijke partij haar aansprakelijkheid, of is die voldoende aannemelijk, dan zijn de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW zelf een schadepost die zij moet vergoeden. Daaronder vallen niet alleen de kosten van de advocaat, maar ook die van het medisch advies en van het deskundigenbericht. U heeft uw polis daarvoor niet nodig, uw kostenplafond blijft onaangeroerd en u hoeft aan niemand toestemming te vragen voor de keuze van uw advocaat. Wat dat in de praktijk betekent, staat uitgewerkt in wat een letselschadeadvocaat kost.

Wanneer uw polis wél het verstandigst is

Er zijn twee situaties waarin de rechtsbijstandverzekering de aangewezen route blijft. De eerste is de zaak waarin de aansprakelijkheid wordt betwist en voorlopig ook betwist blijft, want dan is er geen tegenpartij die de kosten draagt en moet het basiswerk toch worden gedaan: de toedracht vastleggen, de grondslag kiezen, medische stukken opvragen en een voorschot vragen. De tweede is de zaak met een beperkt financieel belang, waarin de kosten van een volledig uitgebouwd dossier niet in verhouding staan tot de opbrengst. In beide gevallen geldt dat u later alsnog kunt overstappen zodra de aansprakelijkheid wordt erkend of zodra er wordt geprocedeerd.

Het kantelpunt: wanneer de zaak meer vraagt dan correspondentie

Het moment om over te stappen komt zodra de zaak inhoudelijk zwaarder wordt. Dat is het geval als de verzekeraar van de wederpartij het oorzakelijk verband betwist, als er een medische expertise moet komen, als het gaat om substantieel verlies van arbeidsvermogen, of als de schadevaststelling een onderhandelingsstrategie vraagt in plaats van een brief. Op dat moment wordt ook procedureel denken relevant: een deelgeschil, een voorlopig deskundigenbericht of een bodemprocedure. Zodra uw zaak aan een rechter of een bestuursorgaan wordt voorgelegd, heeft u hoe dan ook recht op een advocaat van uw eigen keuze, en dat recht is niet beperkt tot zaken waarin procesvertegenwoordiging verplicht is. Hoe u dat inroept, staat in vrije advocaatkeuze inroepen.

De valkuil die de dekking kan kosten

Wie zelf een advocaat inschakelt terwijl de zaak nog bij de rechtsbijstandverzekeraar loopt en er nog niet wordt geprocedeerd, handelt buiten de polisroute. De verzekeraar kan zich er dan op beroepen dat de dekking voor die kosten vervalt, en dat standpunt houdt in de regel stand. Onder omstandigheden herleeft de dekking zodra er werkelijk moet worden geprocedeerd en de verzekeraar niet in een redelijk belang is geschaad, maar dan gaat het doorgaans alleen nog om de proceskosten. Meld de zaak daarom eerst, maak schriftelijk kenbaar dat u een beroep doet op vrije advocaatkeuze en laat de opdracht via de verzekeraar lopen. Meldt u de zaak te laat, dan speelt bovendien een tweede risico, dat is uitgewerkt in te late melding en verjaring.

Een tweede polis kan meebetalen

Veel automobilisten en motorrijders hebben naast rechtsbijstand een schadeverzekering voor inzittenden. Daarin staat vaak een bepaling die vergoeding uitsluit voor zover u elders aanspraak heeft, wat er in de praktijk op neerkomt dat u naar uw rechtsbijstandpolis wordt verwezen. De Hoge Raad heeft op 9 september 2022 beslist dat zo'n bepaling bij een consument de redelijke kosten ter vaststelling van de schade niet kan wegnemen: die komen op grond van artikel 7:959 lid 1 BW ten laste van de verzekeraar, ook als daarmee de verzekerde som wordt overschreden, en tot het bedrag van die som kan daarvan niet ten nadele van de consument worden afgeweken. U moet dan wel onderbouwen welk deel van de werkzaamheden werkelijk op het vaststellen van de schade zag, zoals het medisch advies en het opstellen van de schadestaat.

Hoe de afweging in de praktijk uitvalt

De keuze is dus geen kwestie van principe maar van rekenen. Is de aansprakelijkheid erkend, dan is de eigen advocaat vrijwel altijd de betere route, want daar is geen plafond en geen toestemming. Is zij betwist, dan is het verstandig om de startfase onder de polis te houden en het overstapmoment te bepalen op het punt waarop een procedure reëel wordt. Is er een tweede polis, dan hoort die in de berekening thuis. En blijft de verzekeraar bij het standpunt dat uw zaak geen redelijke kans heeft, dan is dat geen eindoordeel maar een standpunt dat u kunt laten toetsen via de geschillenregeling.

Wat het u kost

Staat de aansprakelijkheid van de tegenpartij vast of is zij voldoende aannemelijk, dan komen de redelijke kosten van onze bijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van die partij, inclusief het medisch advies en het deskundigenbericht. Is de aansprakelijkheid nog in geschil, dan maken wij vooraf een heldere afspraak; heeft u een rechtsbijstandverzekering, dan bestaat vrije advocaatkeuze zodra er wordt geprocedeerd. Het eerste gesprek is kosteloos en onze tarieven staan op kosten.

Wat wij voor u doen

Wij bepalen aan het begin van uw zaak langs welke weg de kosten van bijstand en van de schadevaststelling het beste kunnen lopen, en richten het dossier daar vanaf dag één op in.

Neem contact op

Twijfelt u of u uw rechtsbijstandverzekering moet gebruiken of een eigen advocaat moet nemen? Leg ons uw polis en de stand van uw dossier voor. Bel 035 - 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl; u hoort binnen één werkdag van ons.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn rechtsbijstandverzekering eerst gebruiken?

Nee. Er bestaat geen verplichting om uw polis in te zetten. Staat de aansprakelijkheid van een derde vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand voor rekening van die partij en heeft u uw polis niet nodig.

Kan ik een eigen advocaat nemen en toch vergoed krijgen?

Ja, maar de route bepaalt alles. Bij een aansprakelijke tegenpartij loopt de vergoeding via artikel 6:96 lid 2 BW; loopt de zaak onder uw polis, dan ontstaat het keuzerecht zodra er wordt geprocedeerd of zodra er een belangenconflict is.

Wat gebeurt er als ik zelf al een advocaat heb ingeschakeld?

Als dat gebeurde terwijl de zaak nog bij de verzekeraar liep en er nog niet werd geprocedeerd, kan de dekking voor die kosten vervallen. Meld dat dan zo snel mogelijk en leg vast waarom de stap nodig was.

Mijn verzekeraar zegt dat mijn zaak geen redelijke kans heeft. Is dat het einde?

Nee. Iedere polis kent een geschillenregeling waarin een onafhankelijke advocaat de haalbaarheid beoordeelt, op kosten van de verzekeraar. Valt dat oordeel in uw voordeel uit, dan moet de zaak alsnog worden behandeld.

Geldt het kostenplafond ook als de tegenpartij betaalt?

Nee. Worden de kosten op grond van artikel 6:96 lid 2 BW door de aansprakelijke partij gedragen, dan speelt uw polis geen rol en blijft het plafond onaangeroerd. Dat is precies waarom die route in letselschade vaak de betere is.

Wat is het verschil tussen de jurist van mijn verzekeraar en een advocaat?

Alleen een advocaat kan namens u optreden in procedures waarvoor procesvertegenwoordiging verplicht is, en een advocaat is onderworpen aan het tuchtrecht en aan de gedragsregels van de beroepsgroep. Het verschil is uitgewerkt in uw letselschadezaak: een jurist of een advocaat?

Verwante onderwerpen

Verder lezen kan bij vrije advocaatkeuze inroepen, bij wat de verzekering aan advocaatkosten vergoedt en bij schadevergoeding bij letselschade. Het geheel staat bij elkaar op de pagina over de rechtsbijstandverzekering.