Belangenconflict: wat als de verzekeraar aan twee kanten betrokken is?

Tim Warnsinck • 7 februari 2026

In het kort. Staat uw eigen verzekeraar ook aan de kant van de tegenpartij, dan is er een belangenconflict, en dan heeft u recht op een advocaat van uw eigen keuze — ook zonder dat er wordt geprocedeerd. Dat volgt uit artikel 4:67 van de Wet op het financieel toezicht, dat het keuzerecht niet alleen aan de procedure koppelt maar ook aan het belangenconflict zelf. De verzekeraar moet u bovendien uit eigen beweging op dat recht wijzen zodra het conflict zich voordoet. In de praktijk merkt u het aan traagheid, aan weinig druk op de wederpartij en aan een schikkingsvoorstel dat niet bij de feiten past. Wij benoemen het conflict, roepen de waarborgen in en nemen de zaak zo nodig over.

Hoe een verzekeraar aan twee kanten terechtkomt

Het speelt vooral bij grote concerns die meer dan één branche uitoefenen. Dezelfde groep die uw rechtsbijstand uitvoert, kan in een andere hoedanigheid de aansprakelijkheidsverzekeraar van uw tegenpartij zijn: als WAM-verzekeraar bij een verkeersongeval, of als aansprakelijkheidsverzekeraar van de particulier of het bedrijf dat u aansprakelijk stelt. Dat is geen uitzondering maar een normaal gevolg van de marktordening, en het hoeft op zichzelf niets te betekenen. Het wordt pas een probleem doordat er dan één portefeuille is waarin het lonend is om zowel de kosten van uw rechtsbijstand als de uitkering aan uw kant laag te houden.

Waarom dat structureel gevaarlijk is

De prikkel is dubbel, en dat maakt haar scherp. Wie zich niet met volle overtuiging inspant voor uw verhaalsactie, beperkt daarmee de kosten van de rechtsbijstand én verkleint de kans dat de claim wordt toegewezen, waardoor de schadelast elders in het concern daalt. Er hoeft geen kwade opzet aan te pas te komen; het volstaat dat niemand een belang heeft bij scherpte. Precies daarom heeft de wetgever niet volstaan met een verbod, maar met organisatorische waarborgen die vooraf werken.

Wat de wet van de verzekeraar verlangt

De Wet op het financieel toezicht laat een rechtsbijstandverzekeraar die ook andere branches uitoefent maar twee mogelijkheden. Zij besteedt de schaderegeling uit aan een juridisch zelfstandig schaderegelingkantoor dat in de polis met naam wordt genoemd, of zij neemt in de polis op dat u uw belangen mag toevertrouwen aan een advocaat of andere bevoegde deskundige van uw keuze zodra u recht op rechtsbijstand heeft. Kiest zij voor het schaderegelingkantoor, dan moet ook dat kantoor zijn bedrijfsvoering zo inrichten dat dezelfde mensen niet tegelijk voor een andere branche werken. Daarnaast geldt artikel 4:67 Wft, dat het recht op een eigen advocaat uitdrukkelijk ook toekent wanneer zich een belangenconflict voordoet, en artikel 4:69 Wft, dat de verzekeraar verplicht u daarover te informeren zodra dat conflict zich aandient.

Het keuzerecht ontstaat hier eerder dan gewoonlijk

Dat laatste is het punt dat in de praktijk het meest wordt gemist. Buiten een belangenconflict is het aanknopingspunt de procedure: pas als uw zaak aan een rechter of een bestuursorgaan wordt voorgelegd, mag u zelf kiezen. Bij een belangenconflict geldt die eis niet. Het recht ontstaat op het moment dat het conflict zich voordoet, dus ook wanneer er alleen nog wordt onderhandeld. Wie in die situatie te horen krijgt dat hij moet wachten tot er wordt geprocedeerd, krijgt een onjuist antwoord. Hoe u het keuzerecht vervolgens uitoefent, staat in vrije advocaatkeuze inroepen.

Waaraan u het herkent

Een belangenconflict wordt zelden aangekondigd; u merkt het aan het verloop van uw dossier. De behandeling verloopt traag zonder dat daar een reden voor wordt gegeven, er gaat weinig druk uit naar de wederpartij, standpunten worden voorzichtig geformuleerd, en er komt in een vroeg stadium een voorstel om te schikken op een bedrag dat niet aansluit bij de feiten. Elk van die signalen kan onschuldig zijn — dossiers lopen om allerlei redenen stroef. Samen zijn ze wel reden om te vragen wie de rechtsbijstand feitelijk uitvoert, of er een organisatorische scheiding bestaat, en welke waarborgen in uw dossier zijn toegepast.

Wat u schrijft, en wat dat oplevert

Hiervoor hoeft u niet te procederen. Een zakelijke brief waarin u benoemt dat uw verzekeraar in een andere hoedanigheid bij dezelfde kwestie betrokken is, waarin u vraagt hoe de onafhankelijkheid is geborgd en waarin u zich beroept op uw recht op een eigen advocaat, dwingt vrijwel altijd een concreet antwoord af. Dat antwoord is er in drie soorten. Ofwel de verzekeraar toont de organisatorische scheiding aan, ofwel zij faciliteert de overstap naar een advocaat van uw keuze, ofwel zij houdt vast aan haar lijn — en dan is er een verschil van mening over de gedragslijn, waarvoor de geschillenregeling bestaat. Elk van die drie brengt uw dossier verder dan de situatie waarin niets wordt benoemd.

Bij letselschade speelt er nog iets anders

Is de aansprakelijkheid van de tegenpartij erkend of voldoende aannemelijk, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van die partij. U heeft uw polis dan feitelijk niet nodig, en daarmee vervalt het belangenconflict als praktisch probleem: de advocaat die u kiest wordt betaald door de aansprakelijke partij en niet door het concern dat aan beide kanten zit. De afweging tussen beide routes staat in gebruik ik mijn rechtsbijstandverzekering of kies ik een eigen advocaat op kosten van de tegenpartij?

Wat het u kost

Het gesprek waarin wij uw polis en de gang van zaken in uw dossier doornemen is kosteloos en vrijblijvend. Voeren wij daarna het gesprek met uw verzekeraar over de waarborgen, dan doen wij dat op uurbasis; gaat het onderliggende geschil om letselschade met een aansprakelijke tegenpartij, dan komen onze kosten op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van die partij. Onze tarieven staan op kosten.

Wat wij voor u doen

Wij stellen vast of uw verzekeraar werkelijk met twee petten op zit, roepen de waarborgen van de Wft in en nemen de behandeling van uw zaak over zodra het keuzerecht is erkend.

Neem contact op

Vermoedt u dat uw verzekeraar ook de tegenpartij bijstaat? Leg ons uw polis en de correspondentie voor. Bel 035 - 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl; u hoort binnen één werkdag van ons.

Veelgestelde vragen

Mag mijn verzekeraar de tegenpartij verzekeren?

Ja, dat komt bij grote concerns geregeld voor en is op zichzelf toegestaan. De wet verlangt wel dat de onafhankelijkheid van de rechtsbijstandbehandeling is geborgd, en dat u wordt geïnformeerd zodra het conflict zich voordoet.

Moet ik wachten tot er wordt geprocedeerd voordat ik een eigen advocaat mag kiezen?

Bij een belangenconflict niet. Artikel 4:67 Wft koppelt het keuzerecht aan de procedure óf aan het belangenconflict; het tweede staat los van het eerste. Het recht ontstaat dus al in de onderhandelingsfase.

Hoe bewijs ik dat er een belangenconflict is?

Bewijzen hoeft u niets. Het volstaat vast te stellen dat dezelfde groep aan beide kanten betrokken is en de verzekeraar te vragen hoe de onafhankelijkheid in uw dossier is gewaarborgd. Die vraag moet zij beantwoorden.

Wat als de verzekeraar zegt dat er een aparte stichting is?

Dan is dat een van de twee toegestane modellen, mits dat kantoor in uw polis met naam is genoemd en de mensen die uw zaak behandelen niet tegelijk voor de andere branche werken. Vraag om bevestiging van beide punten.

De verzekeraar wil schikken voor een bedrag dat mij te laag lijkt. Wat nu?

Een schikkingsvoorstel is een standpunt en geen verplichting. Vraag om de onderbouwing per schadepost en leg die naast uw eigen berekening. Blijft het verschil bestaan, dan is er een meningsverschil over de gedragslijn en kunt u de geschillenregeling inroepen.

Kan ik overstappen als mijn dossier al maanden loopt?

Ja. De verzekeraar kan u niet tegenwerpen dat het dossier al ver gevorderd is of dat een overstap extra kosten meebrengt. Vraag wel het volledige dossier op voordat de overdracht plaatsvindt, zodat er geen werk dubbel wordt gedaan.