Wat is de omkeringsregel bij causaal verband?

Tim Warnsinck • 6 maart 2022

De rechter heeft bepaalde manieren om het bewijzen van causaal verband voor benadeelden makkelijker te maken, bijvoorbeeld door toepassing van de omkeringsregel. Hoe werkt die omkeringsregel en waarbij kan de omkeringsregel van toepassing zijn?


Causaal verband is noodzakelijk om jouw schade vergoed te krijgen. In deze blog heb je kunnen lezen wat causaal verband eigenlijk is. In deze blog heb je vervolgens kunnen lezen wie het causaal verband moet bewijzen en hoe dat moet gebeuren. In deze blog kun je lezen hoe de rechter de benadeelde kan helpen met het bewijzen van het causaal verband tussen de schadeveroorzakende handeling en de schade, door middel van de omkeringsregel.


De omkeringsregel


De omkeringsregel houdt in dat op het moment dat i) door een als onrechtmatige daad of wanprestatie aan te merken gedraging een risico ter zake van het ontstaan van schade in het leven is geroepen en ii) dit risico zich vervolgens verwezenlijkt, dat hiermee het causaal verband tussen die gedraging en de daardoor ontstane schade als uitgangspunt is gegeven. Het is daarmee aan de aangesproken partij om te stellen en te bewijzen dat die schade óók zonder die gedraging zou zijn ontstaan.


De omkeringsregel gaat daarmee volledig in tegen het uitgangspunt zoals beschreven in artikel 150 Rv; wie iets stelt, moet dat ook bewijzen. De Hoge Raad heeft dan ook bepaald dat de omkeringsregel slechts bij uitzondering toegepast mag worden. Je moet hierbij denken aan een schending van een norm die ertoe strekt een specifiek gevaar ter zake van het ontstaan van schade bij een ander te voorkomen. Als voorbeeld gelden met name schendingen van verkeers- en veiligheidsnormen; als een bepaalde verkeers- of veiligheidsnorm niet is gevolgd door de aangesproken partij en deze norm ziet juist op het voorkomen van het betreffende risico, dan moet bij toepassing van de omkeringsregel de aangesproken partij bewijzen dat de schade zich óók zonder schending van de veiligheidsnorm zou zijn ontstaan.


  • Voorbeeld schending verkeersnorm: als een automobilist met 120 km/h door de bebouwde kom over een voorrangsweg rijdt en bij een aanrijding met een van een zijweg komende automobilist komt, kan de omkeringsregel worden toegepast. Normaal gesproken zou de automobilist op de voorrangsweg altijd in een gunstiger bewijspositie verkeren, maar omdat hij zoveel te hard heeft gereden kan die positie zich omkeren.
  • Voorbeeld schending veiligheidsnorm: [...]


Voor toepassing van de omkeringsregel is dus vereist dat is komen vast te staan dat sprake is geweest van een gedraging in strijd met een norm die strekt tot het voorkomen van een specifiek gevaar ter zake van het ontstaan van schade, en dat degene die zich op schending van deze norm beroept, ook bij betwisting aannemelijk heeft gemaakt dat in het concrete geval het specifieke gevaar waartegen de norm bescherming beoogt te bieden, zich heeft verwezenlijkt.


Afsluitend


Heeft u vragen over de toepassing van de omkeringsregel of een andere vraag op het gebied van het aansprakelijkheidsrecht? Neem dan gerust contact op!


# Omgekeerde bewijslast betekenis # Omkering van de bewijslast # Omkeringsregel verkeer # Bewijslast schade # Wat is de omkeringsregel # Wat is omkering van de bewijslast


door Tim Warnsinck 17 maart 2026
Schokschade; wanneer is vergoeding mogelijk?
door Tim Warnsinck 12 maart 2026
Val op een trap tijdens het werk? Lees wanneer de werkgever aansprakelijk kan zijn op grond van artikel 7:658 BW en waarom de bewijslast vaak zwaar op de werkgever rust.
door Tim Warnsinck 10 februari 2026
Je hebt rechten bij een medische expertise, waaronder inzage en soms blokkering van het rapport. Hoe werkt dat en wanneer is het verstandig?
door Tim Warnsinck 10 februari 2026
Wanneer wordt een onafhankelijke medische expertise ingezet, hoe werkt het onderzoek en wat mag wel/niet? Uitleg voor slachtoffers.
door Tim Warnsinck 10 februari 2026
Een medische machtiging is geen formaliteit. Lees waar je op moet letten, wat ‘te breed’ is en hoe je regie houdt over je gegevens.
door Tim Warnsinck 10 februari 2026
Moet je je hele medisch dossier geven? Wat is ‘relevant’ en hoe bescherm je je privacy? Praktische uitleg over spelregels en rechtspraak.
door Tim Warnsinck 10 februari 2026
Wat doet de medisch adviseur in jouw letselschadezaak, welke informatie beoordeelt hij, en welke grenzen gelden? Uitleg inclusief privacy en expertise.
door Tim Warnsinck 7 februari 2026
Strategische keuze tussen interne klacht, geschillenregeling (inhoud), Kifid en civiele rechter. Met aandacht voor bindendheid en dossieropbouw.
door Tim Warnsinck 7 februari 2026
Meldplicht (art. 7:941 BW), belangenschade, verjaring (art. 7:942 BW) en praktijkvoorbeelden. Wat je nu moet doen bij een afwijzing.
door Tim Warnsinck 7 februari 2026
Wanneer is sprake van belangenconflict bij multibrancheverzekeraars, welke waarborgen eist de Wft, en hoe je vrije advocaatkeuze en onafhankelijkheid afdwingt.