Geen redelijke kans op succes: mag de verzekeraar uw zaak weigeren?

Waarom een verzekeraar mag weigeren

Rechtsbijstand is geen blanco cheque om te procederen; het is een verzekering die is bedoeld om zinvolle geschillen op te lossen. De verzekeraar moet dus kunnen voorkomen dat zij structureel kosten maakt voor dossiers zonder perspectief, en daarom staat in vrijwel elke polis een clausule over de redelijke kans op succes, die zowel bij aanvang als tijdens de behandeling mag worden toegepast. Dat criterium is op zichzelf niet oneigenlijk. Het probleem zit in de toepassing, want perspectief laat zich niet uitrekenen: het hangt af van de feiten, van het bewijs, van de gekozen route en van het moment. Een zaak die kansarm lijkt zolang een stuk ontbreekt, wordt kansrijk zodra dat stuk er is.

Het belangenconflict dat in het criterium besloten ligt

Er is nog een reden om een afwijzing niet zonder meer te aanvaarden. De verzekeraar die oordeelt over de haalbaarheid draagt zelf de kosten van de behandeling, en heeft daarmee een eigen financieel belang bij de uitkomst van haar eigen oordeel. Dat is precies de spanning waarvoor de wetgever de geschillenregeling heeft neergezet: niet omdat verzekeraars te kwader trouw zouden zijn, maar omdat een oordeel waarin de beoordelaar zelf belang heeft niet zonder tegenwicht kan blijven. Staat uw verzekeraar bovendien in een andere hoedanigheid aan de kant van de tegenpartij, dan speelt er nog iets anders, dat is uitgewerkt in belangenconflict bij de rechtsbijstandverzekering.

Wat een redelijke kans is

Verzekeraars formuleren het criterium doorgaans als de kans op het beoogde resultaat, afgezet tegen het procesrisico en de kosten. Rechters en geschillenadviseurs kijken inhoudelijker: klopt de juridische grondslag, is het bewijs toereikend of is aanvullend bewijs realistisch te verkrijgen, en past de gekozen route bij het doel? Het gaat dus niet om winnen of verliezen, maar om de redelijkheid van het traject. Dat onderscheid is bruikbaar, want een zaak die als procedure onzeker is kan als schikking, als deskundigenonderzoek of als bezwaarprocedure heel reëel zijn.

Stap één: vraag om een motivering op dossierniveau

Behandel een afwijzing als een juridisch standpunt dat u kunt toetsen. De eerste stap is bijna altijd om te vragen waarop het oordeel precies berust: welke feiten worden ongunstig geacht, welke rechtsregel staat in de weg, en welk bewijs ontbreekt. Die vraag is niet vrijblijvend, want de verzekeraar die weigert of stopt op grond van de redelijke-kans-clausule moet dat gemotiveerd aan u meedelen. In de praktijk blijkt uit dat antwoord vaak dat er vooral onzekerheid is en niet dat de zaak kansloos is — en onzekerheid laat zich verkleinen, door stukken op te vragen, door een tijdlijn te maken, door correspondentie en getuigenverklaringen te bundelen of door een deskundige te laten kijken.

Stap twee: de geschilbrief

Blijft de verzekeraar bij haar standpunt, dan roept u de geschillenregeling in, en dat doet u schriftelijk en gemotiveerd. De grootste fout op dit punt is escaleren zonder het juridische probleem af te bakenen. Een second opinion gaat niet over de vraag of u zich onrechtvaardig behandeld voelt, maar over de kern: klopt de grondslag, is het bewijs voldoende of realistisch te verkrijgen, en is de strategie passend. Betwist daarom die kernpunten één voor één, benoem welke stukken ontbreken of verkeerd zijn gelezen, en leg uit welke route wél kansrijk is. Hoe scherper die kern staat, hoe minder ruimte er is voor een vrijblijvende afdoening.

Hoe de beoordeling verloopt

De verzekeraar legt de zaak voor aan een in Nederland ingeschreven advocaat, die onafhankelijk tegenover beide partijen moet staan en die beoordeelt of verdere behandeling een redelijke kans heeft of welke aanpak de juiste is. De kosten van dat advies komen voor rekening van de verzekeraar. Belangrijk is dat de adviseur zich weliswaar op het dossier baseert, maar dat hij ontbrekende stukken moet opvragen wanneer duidelijk is dat hij die nodig heeft voor een juist oordeel; de opvatting dat hij het maar moet doen met wat er ligt, vindt geen steun in de wet. Dat is in de praktijk het verschil tussen een zinvolle second opinion en een papieren exercitie, en het is een reden om zelf te zorgen dat de tijdlijn, de kerncorrespondentie en de relevante contractstukken compleet zijn voordat de beoordeling begint.

Wat het oordeel wel en niet betekent

Valt het oordeel in uw voordeel uit, dan moet de verzekeraar in beginsel doorpakken. Valt het tegen, dan betekent dat niet dat u ongelijk heeft, maar wel dat het standpunt van de verzekeraar bij de stand van zaken op dat moment verdedigbaar was. Behaalt u later langs een andere weg alsnog een goed resultaat, dan bewijst dat op zichzelf niet dat het eerdere oordeel onjuist was: het wordt beoordeeld naar het moment waarop het werd gegeven. Het doel van de regeling is dus niet achteraf gelijk krijgen, maar nu een objectief toetsbare koers bepalen. Blijft het geschil daarna bestaan, dan resteren het Kifid en de rechter.

Waar het in de praktijk misgaat

Niet zelden bij de manier waarop het dossier wordt gepresenteerd. Wie in emotie een breed verhaal neerlegt over het onrecht dat hem is aangedaan, maar de juridische kern vaag laat, maakt het een uitvoerder gemakkelijk om de zaak als kansarm te kwalificeren. Andersom wordt een dossier met een duidelijke rechtsvraag, een geordende tijdlijn en een concreet bewijsplan aanzienlijk sneller als behandelbaar gezien. Dat is geen kwestie van toon maar van structuur, en het is het deel van de voorbereiding waarop u zelf de meeste invloed heeft.

Wat het u kost

De onafhankelijke beoordeling in de geschillenregeling wordt door uw verzekeraar betaald; het opstellen van de geschilbrief doen wij op uurbasis, en het gesprek waarin wij beoordelen of het inroepen van de regeling kans van slagen heeft is kosteloos en vrijblijvend. Gaat het onderliggende geschil om letselschade en staat de aansprakelijkheid van een derde vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van die partij. Onze tarieven staan op kosten.

Wat wij voor u doen

Wij maken van het label kansarm een toetsbare stelling: wij vragen de motivering op, leggen die naast het dossier en schrijven de geschilbrief waarin het geschilpunt scherp is afgebakend.

Neem contact op

Heeft uw verzekeraar geoordeeld dat uw zaak geen redelijke kans heeft? Leg ons de afwijzing en de polisvoorwaarden voor. Bel 035 - 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl; u hoort binnen één werkdag van ons.

Veelgestelde vragen

Wat kost de geschillenregeling mij?

De kosten van het onafhankelijke advies komen voor rekening van de verzekeraar. Wilt u zich bij het opstellen van de geschilbrief laten bijstaan, dan zijn dat uw eigen kosten, tenzij die langs een andere weg verhaalbaar zijn.

Wie wijst de onafhankelijke advocaat aan?

Dat doet in de regel de verzekeraar, maar de gekozen advocaat moet onafhankelijk tegenover beide partijen staan en in Nederland zijn ingeschreven. Bestaat er twijfel over die onafhankelijkheid, dan is dat op zichzelf een punt dat u aan de orde kunt stellen.

Is het oordeel bindend voor de verzekeraar?

Valt het advies in uw voordeel uit, dan moet de verzekeraar in beginsel doorgaan met de behandeling van uw zaak. Wat de polis precies bepaalt over de gevolgen van het advies, verschilt per verzekeraar en staat in uw voorwaarden.

Kan ik na een negatief advies nog naar de rechter?

Dat hangt af van de vorm die uw polis aan de regeling geeft. Is het een bindend advies, dan is de ruimte beperkt; is het een advies zonder bindende kracht, dan staat de gang naar het Kifid of de rechter open. Lees dat na in uw voorwaarden.

Wat moet er in de geschilbrief staan?

De juridische kern en niets anders: welke grondslag u inroept, welk bewijs er is of realistisch te verkrijgen valt, welke feiten de verzekeraar verkeerd weegt en welke route u voorstelt. Voeg de tijdlijn en de kerncorrespondentie bij.

Mijn verzekeraar wil niet dat ik de regeling inroep. Kan zij dat weigeren?

Nee. De regeling moet op grond van artikel 4:68 Wft in de polis staan, en de verzekeraar is bovendien verplicht u erop te wijzen zodra er een meningsverschil over de behandeling van uw zaak bestaat.

Verwante onderwerpen

Verder lezen kan bij klacht over uw rechtsbijstandverzekeraar: Kifid of rechter, bij belangenconflict bij de rechtsbijstandverzekering en bij vrije advocaatkeuze inroepen. Het geheel staat bij elkaar op de pagina over de rechtsbijstandverzekering.