Voor veel slachtoffers is het een teleurstelling als de strafrechter de schadevordering niet inhoudelijk behandelt. Toch gebeurt dat regelmatig. De strafzaak is immers in de eerste plaats bedoeld voor de beoordeling van het strafbare feit. Schadeverhaal is mogelijk, maar niet onbeperkt. Daarom is het belangrijk te begrijpen wanneer een vordering in de strafzaak wel en wanneer zij niet goed past. Wie eerst de basis van voeging wil teruglezen, kan beginnen bij Hoe voeg ik mij als benadeelde partij in het strafproces?

Wat is de eerste voorwaarde voor ontvankelijkheid?

De basisvoorwaarde is dat de schade rechtstreeks moet zijn veroorzaakt door het bewezenverklaarde feit. Die eis hangt nauw samen met de voegingsregeling van art. 51f Sv en de beoordelingsregel van art. 361 lid 2 onder b Sv. Zonder rechtstreeks verband tussen feit en schade ontbreekt in beginsel de ruimte voor inhoudelijke behandeling door de strafrechter. Juist daarom is een goede schadeopbouw, zoals besproken in Hoe vraag ik schadevergoeding aan als slachtoffer van een ongeval of misdrijf?, zo belangrijk.

Waarom worden sommige vorderingen toch niet behandeld?

Omdat de strafrechter moet voorkomen dat de behandeling van de schade een onevenredige belasting van het strafgeding oplevert. In eenvoudige of goed onderbouwde gevallen gaat dat vaak goed. Maar zodra ingewikkelde causaliteitsvragen, omvangrijke bewijsdiscussies of meerdere alternatieve schadeoorzaken een rol gaan spelen, kan de strafrechter besluiten dat de civiele route geschikter is. Dat betekent niet dat de vordering ongegrond is, maar wel dat zij in deze procedure niet goed past.

Is niet-ontvankelijk hetzelfde als afgewezen?

Nee. Dat onderscheid is belangrijk. Bij afwijzing zegt de rechter inhoudelijk dat de vordering niet toewijsbaar is. Bij niet-ontvankelijkheid zegt de rechter in feite: deze strafprocedure is niet de juiste plek om de vordering nu te beoordelen. Juist daarom sluit dit onderwerp direct aan op Wanneer moet ik na de strafzaak alsnog naar de civiele rechter? Hetzelfde speelt vaak ook na een vrijspraak, zodat Kunt u schadevergoeding krijgen bij vrijspraak van de dader? hier inhoudelijk dichtbij ligt.

Hoe voorkomt u dat uw vordering te snel buiten behandeling blijft?

Door de vordering zo helder en beperkt mogelijk op te bouwen, schadeposten goed te rubriceren en alleen in de strafzaak te brengen wat daar ook goed kan worden behandeld. Het is niet altijd verstandig om alles tegelijk te willen meenemen. Soms is een strategische splitsing juridisch sterker dan een te brede vordering die daardoor volledig of grotendeels buiten behandeling blijft.

Tot slot

Ontvankelijkheid is geen technisch detail, maar vaak het beslissende scharnierpunt tussen een succesvolle schadevordering in de strafzaak en een noodzakelijke vervolgstap naar de civiele rechter.

Twijfelt u of uw vordering in de strafzaak past? Vittoria Law beoordeelt graag of uw schadevordering zich leent voor behandeling door de strafrechter of beter civiel kan worden ingestoken. Neem contact op.