Kunt u schadevergoeding krijgen bij vrijspraak van de dader?
In het kort. Niet in de strafzaak: bij vrijspraak verklaart de strafrechter uw vordering als benadeelde partij niet-ontvankelijk (artikel 361 lid 2 Sv). Dat is geen afwijzing, en de civiele route blijft open. De civiele rechter is niet aan de vrijspraak gebonden en beoordeelt zelfstandig of de ander onrechtmatig heeft gehandeld. Bij een geweldsmisdrijf kunt u daarnaast een uitkering van het Schadefonds Geweldsmisdrijven aanvragen, dat geen veroordeling eist. Of doorprocederen zinvol is, hangt af van het dossier en de verhaalsmogelijkheden.
Vrijspraak is niet het einde van uw claim
Een vrijspraak voelt voor veel slachtoffers alsof ook de schadeclaim verloren is. In de strafzaak is dat meestal zo: zonder straf of maatregel verklaart de strafrechter de benadeelde partij niet-ontvankelijk in haar vordering (artikel 361 lid 2 Sv). Daarmee is niet alles gezegd. Vrijspraak betekent niet dat u geen schade heeft geleden, maar dat de strafrechter niet tot een bewezenverklaring komt. De civiele route kan dan nog openstaan. Het algemene kader staat op de pagina over slachtofferrecht.
Waarom de vordering in de strafzaak niet-ontvankelijk is
De benadeelde partij is in de strafzaak alleen ontvankelijk als de verdachte een straf of maatregel krijgt opgelegd en de schade rechtstreeks door het bewezen feit is toegebracht. Bij vrijspraak ontbreekt die grondslag, zodat de strafrechter de vordering niet inhoudelijk beoordeelt. Dat is geen afwijzing: over uw recht op vergoeding is dan niets beslist, en u kunt de vordering bij de civiele rechter instellen.
Waarom het civielrechtelijk anders kan liggen
In een civiele procedure geldt een andere toets en een andere bewijsmaatstaf. De vraag is daar niet of het strafbare feit wettig en overtuigend is bewezen, maar of vaststaat dat de ander onrechtmatig heeft gehandeld en daardoor schade heeft veroorzaakt. Een zaak die strafrechtelijk vastloopt, kan civielrechtelijk daardoor toch kansrijk zijn. Een vrijspraak bindt de civiele rechter niet. Dat vraagt wel een zorgvuldige beoordeling van bewijs, causaal verband en verhaalsmogelijkheden: kan de dader betalen, en is er een verzekeraar?
Andere routes naast de civiele rechter
Bent u slachtoffer van een geweldsmisdrijf, dan kunt u ook na een vrijspraak een uitkering aanvragen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Het Schadefonds eist geen veroordeling, maar wel dat aannemelijk is dat u slachtoffer bent van een opzettelijk geweldsmisdrijf en daardoor ernstig letsel heeft. Welke routes er zijn als de dader onbekend of onvermogend is, leest u bij dader onbekend, gevlucht of onvermogend.
Waarom een analyse vooraf nodig is
Juist na een vrijspraak moet zorgvuldig worden bekeken of doorprocederen zinvol is. Het strafdossier, de motivering van de vrijspraak en de civiele bewijspositie moeten opnieuw worden geanalyseerd. Wie direct aanneemt dat schadevergoeding onmogelijk is, stopt mogelijk te snel; wie zonder analyse civiel doorprocedeert, loopt mogelijk vast op kosten en bewijsproblemen. In deze fase gaat het om juridisch-strategische beoordeling; het verschil met emotionele ondersteuning staat bij slachtofferadvocaat of Slachtofferhulp.
Wat wij voor u doen
Wij analyseren het strafdossier en de motivering van de vrijspraak, beoordelen uw civiele bewijspositie en de verhaalsmogelijkheden, en adviseren of een civiele procedure of een aanvraag bij het Schadefonds de beste route is.
Wat het u kost
Bent u slachtoffer van een ernstig gewelds- of zedenmisdrijf, dan kost onze bijstand u in de regel niets: de overheid vergoedt haar, zonder eigen bijdrage en ongeacht uw inkomen. In andere zaken maken wij vooraf een heldere afspraak; zie de pagina over kosten.
Neem contact op
Wilt u weten of na de vrijspraak nog een civiele claim mogelijk is?
Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Het eerste gesprek is kosteloos. U spreekt direct de advocaat die uw dossier ook voert, en u hoort binnen één werkdag van ons.
Bespreek uw zaakVeelgestelde vragen
Is een vrijspraak bindend voor de civiele rechter?
Nee. De civiele rechter beoordeelt zelfstandig of er een onrechtmatige daad is gepleegd. Alleen een veroordeling levert in de civiele procedure dwingend bewijs op.
Kan ik in hoger beroep alsnog mijn schade vorderen?
Als het Openbaar Ministerie in hoger beroep gaat en de verdachte alsnog wordt veroordeeld, kunt u uw vordering daar opnieuw indienen.
Krijg ik een uitkering van het Schadefonds als de dader is vrijgesproken?
Dat kan. Het Schadefonds vereist geen veroordeling, maar beoordeelt zelf of aannemelijk is dat u slachtoffer bent van een opzettelijk geweldsmisdrijf.
Wat kost een civiele procedure na vrijspraak?
Griffierecht en de kosten van bijstand. Bij een ernstig gewelds- of zedenmisdrijf kan de bijstand door de overheid zijn gefinancierd. Verliest u de zaak, dan kunt u in de proceskosten worden veroordeeld.
Hoe lang heb ik om civiel te procederen?
In de regel vijf jaar vanaf het moment dat u de schade en de dader kent. Bij een strafbaar feit kan de termijn langer zijn.
Verwante onderwerpen
Uw zaak laten beoordelen?
Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?
Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.
