Wat is een medische fout? De juridische norm bij medische aansprakelijkheid

Tim Warnsinck • 31 maart 2026

Wat is een medische fout? De juridische norm bij medische aansprakelijkheid

Niet elke tegenvaller is een medische fout


Veel mensen denken bij medische aansprakelijkheid direct aan een medische fout. Toch is dat juridisch niet het beginpunt, maar juist het eindresultaat van een beoordeling. De vraag is niet alleen of de behandeling verkeerd is afgelopen, maar of de arts of andere hulpverlener heeft gehandeld in strijd met de norm die het recht aan goede zorg stelt.


De maatstaf van de redelijk bekwaam en redelijk handelend hulpverlener


Die maatstaf is dat de hulpverlener moet handelen zoals een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot onder dezelfde omstandigheden zou hebben gehandeld. Dat criterium is vaste rechtspraak en is thans ook verankerd in artikel 7:453 BW. De hulpverlener moet de zorg van een goed hulpverlener in acht nemen en handelen overeenkomstig de professionele standaard en toepasselijke kwaliteitsstandaarden. Daarmee is meteen duidelijk waarom niet iedere teleurstellende uitkomst een fout oplevert. De norm verlangt geen perfectie en evenmin het optimale handelen in absolute zin, maar wel een deugdelijk professioneel gemiddelde.


Beoordeling naar het moment van behandelen


Van groot belang is dat die beoordeling objectief is. Er wordt niet gekeken naar de persoonlijke onervarenheid van de betrokken arts of naar achteraf ontstane inzichten, maar naar de norm die gold op het moment van behandelen. In medische zaken is dat essentieel, omdat de wetenschap en de behandelmethoden zich voortdurend ontwikkelen. Een arts is dus niet aansprakelijk enkel omdat later een andere of betere methode beschikbaar is gekomen.


Wat is de professionele standaard?


De professionele standaard wordt ingevuld door wetgeving, richtlijnen, protocollen, wetenschappelijke inzichten, ervaring uit de medische praktijk en gedragsregels van de beroepsgroep.


Richtlijnen en protocollen zijn belangrijk, maar niet altijd beslissend


Toch zijn richtlijnen niet zonder meer allesbepalend. De civiele rechter beoordeelt uiteindelijk zelfstandig of het handelen voldoende zorgvuldig was. Dat betekent dat een arts niet automatisch veilig zit omdat hij handelde zoals binnen de beroepsgroep gebruikelijk was, en omgekeerd ook niet direct aansprakelijk is wanneer er ruimte bestond voor meerdere verdedigbare behandelopties.

Ook informatie en nazorg horen bij goed hulpverlenerschap


Een medische fout kan betrekking hebben op het hele behandeltraject. Daaronder vallen in elk geval het zorgvuldig opnemen van de anamnese, voldoende en tijdig onderzoek, het stellen van een juiste diagnose, het kiezen van een geschikte behandeling, het tijdig inzetten van die behandeling, het verlenen van nazorg en het verstrekken van de juiste informatie aan de patiënt. Ook de organisatie van de praktijkvoering, het patiëntendossier en de privacy van de patiënt kunnen onder de norm van goed hulpverlenerschap vallen.


Wie wil beoordelen of een arts of ziekenhuis juridisch aansprakelijk is, moet eerst begrijpen hoe medische aansprakelijkheid in de basis werkt. In de praktijk draait het daarna vaak om de vraag hoe de patiënt dat ook daadwerkelijk kan aantonen en hoe medische aansprakelijkheid wordt bewezen. Een normschending kan bovendien ook bestaan uit het feit dat een patiënt onvoldoende is voorgelicht; zie daarover ook de informatieplicht van de arts. Zelfs als de norm is geschonden, moet vervolgens nog worden beoordeeld hoe u bewijst dat een medische fout uw schade heeft veroorzaakt.


Neem contact op!


Wilt u laten beoordelen of bij uw behandeling is gehandeld in strijd met de professionele standaard? Vittoria Law kan uw dossier juridisch analyseren en beoordelen of een vordering wegens medische aansprakelijkheid kansrijk is.

door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wat kunt u doen na een medische fout? Lees meer over openheid na medische incidenten, klachten, aansprakelijkstelling en schadevergoeding.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Hoe bewijst u een medische fout? Lees waarom het medisch dossier, deskundigenonderzoek en de bewijspositie bij medische aansprakelijkheid zo belangrijk zijn.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Moet u bij een medische fout de arts of het ziekenhuis aansprakelijk stellen? Lees hoe centrale aansprakelijkheid van het ziekenhuis werkt.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wanneer kunt u een arts of ziekenhuis aansprakelijk stellen voor een medische fout of medische schade? Lees hoe medische aansprakelijkheid juridisch werkt.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wat als niet vaststaat welke partij de schade precies heeft veroorzaakt? Lees hoe art. 6:99 BW werkt bij meerdere mogelijke veroorzakers.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Niet alle schade komt voor vergoeding in aanmerking. Lees hoe voorzienbaarheid, aard van de aansprakelijkheid en aard van de schade een rol spelen.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Hoe bepaalt de rechter of schade juridisch aan een fout wordt toegerekend? Lees meer over condicio sine qua non en art. 6:98 BW.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wanneer is er juridisch oorzakelijk verband tussen een fout en schade? Lees hoe causaal verband werkt bij aansprakelijkheid en letselschade.
door Tim Warnsinck 30 maart 2026
Is de wegbeheerder aansprakelijk bij olie, bladeren, gladheid, ijzel of losse voorwerpen op de weg? Lees het verschil tussen art. 6:174 BW en art. 6:162 BW.
door Tim Warnsinck 30 maart 2026
Welke rol spelen CROW-richtlijnen, bebording en waarschuwingen bij aansprakelijkheid voor een gevaarlijke weg of verkeerssituatie? Lees het hier.