Wat is medische aansprakelijkheid?

Een medische behandeling loopt niet altijd zoals gehoopt. Soms is sprake van een complicatie of van een ziekteverloop dat ondanks goede zorg niet kon worden voorkomen. Soms is er echter meer aan de hand en rijst de vraag of een arts, specialist of ziekenhuis juridisch aansprakelijk is voor de schade die een patiënt heeft geleden. Juist daarover bestaat in de praktijk veel onduidelijkheid. Patiënten weten vaak dat er iets is misgegaan, maar niet op welke juridische grondslag zij hun schade kunnen verhalen en wie zij daarvoor precies moeten aanspreken.

Medische aansprakelijkheid is de civielrechtelijke aansprakelijkheid van een hulpverlener in de gezondheidszorg voor schade die is ontstaan doordat niet zorgvuldig is gehandeld. Dat begrip is ruimer dan alleen de huisarts of medisch specialist. Ook een tandarts, fysiotherapeut, verloskundige, ggz-instelling of ziekenhuis kan onder omstandigheden aansprakelijk zijn. De juridische basis ligt meestal in de geneeskundige behandelingsovereenkomst of in de onrechtmatige daad. Daarnaast kunnen ook aansprakelijkheid voor hulppersonen, ongeschikte hulpzaken en kwalitatieve aansprakelijkheid een rol spelen. Medische aansprakelijkheid is dus geen enkelvoudige grondslag, maar een samenstel van juridische aanknopingspunten.

Wanneer is een arts aansprakelijk?

In veel gevallen bestaat tussen patiënt en arts of ziekenhuis een geneeskundige behandelingsovereenkomst. Wordt die overeenkomst niet zorgvuldig nagekomen, dan kan aansprakelijkheid ontstaan op grond van artikel 6:74 BW in verbinding met de regeling van de behandelingsovereenkomst. Ontbreekt een contractuele verhouding, of is het handelen ook los daarvan onzorgvuldig, dan kan aansprakelijkheid rusten op artikel 6:162 BW. Dat onderscheid is juridisch van belang, maar voor de patiënt is vooral relevant dat moet worden onderzocht welke zorgrelatie bestond, wie de contractspartij was en welk handelen of nalaten tot de schade heeft geleid.

Wanneer is het ziekenhuis aansprakelijk?

Vaak leeft de gedachte dat uitsluitend de individuele arts kan worden aangesproken. Dat is onjuist. Als het ziekenhuis contractspartij van de patiënt is, bijvoorbeeld omdat de arts in loondienst werkt, dan kan het ziekenhuis aansprakelijk zijn voor eigen organisatorische tekortkomingen én voor fouten van artsen en ander personeel.

Wat is centrale aansprakelijkheid van het ziekenhuis?

Daar komt bij dat artikel 7:462 BW een centrale mede-aansprakelijkheid van het ziekenhuis creëert voor verrichtingen die binnen de muren van het ziekenhuis plaatsvinden ter uitvoering van een geneeskundige behandelingsovereenkomst. Die regeling is juist bedoeld om te voorkomen dat een patiënt vastloopt in de interne juridische verhoudingen tussen ziekenhuis en specialist.

Niet iedere complicatie is een medische fout

Dat betekent overigens niet dat ieder ongunstig behandelresultaat automatisch tot aansprakelijkheid leidt. Een complicatie, een mislukte ingreep of een tegenvallend herstel betekent niet zonder meer dat juridisch onzorgvuldig is gehandeld. Doorslaggevend is of de zorgverlener heeft gehandeld zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot onder dezelfde omstandigheden mocht worden verwacht. Pas als die norm is geschonden, komt de vraag aan de orde of de daardoor ontstane schade vergoed moet worden.

Wat moet u bewijzen bij medische aansprakelijkheid?

In een zaak over medische aansprakelijkheid moet daarom niet alleen worden gekeken naar de schade, maar ook naar de kwaliteit van het medisch handelen, de informatieverstrekking, het patiëntendossier, de organisatie van de zorg en het causaal verband tussen de normschending en de schade.

Hoe pakt u een zaak over medische schade aan?

Vaak begint een goede beoordeling met het opvragen van het volledige medisch dossier en het juridisch in kaart brengen van de behandelrelatie. Daarna kan worden beoordeeld of sprake is van een medische fout, wie moet worden aangesproken en hoe de schade moet worden onderbouwd.

Daarbij is vooral van belang wanneer juridisch sprake is van een medische fout. Daarnaast moet vaak eerst worden beoordeeld of u de arts, het ziekenhuis of beiden moet aanspreken. Een goede zaak begint meestal met het medisch dossier en met de vraag hoe u medische aansprakelijkheid bewijst.

Neem contact op!

Denkt u dat bij uw behandeling meer is misgegaan dan alleen een complicatie? Vittoria Law beoordeelt graag of sprake kan zijn van medische aansprakelijkheid en welke vervolgstappen in uw zaak het meest aangewezen zijn.

Verder lezen? Zie de blogs "Wat is een medische fout?”, “Hoe bewijst u medische aansprakelijkheid?” en “Schadevergoeding na een medische fout”.