Beroepsziekte (rugklachten): hof wijst proportionele aansprakelijkheid af
In het kort. Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch wees in 2022 de vordering van een werknemer met rugklachten af. De omkeringsregel helpt de zieke werknemer alleen als hij aannemelijk maakt dat hij onder schadelijke omstandigheden werkte en dat zijn klachten daardoor kunnen zijn veroorzaakt; is dat verband te onwaarschijnlijk, dan geldt het vermoeden niet. Proportionele aansprakelijkheid bood evenmin uitkomst, omdat de kans dat het werk de klachten veroorzaakte te klein was naast veroudering als oorzaak.
De zaak
Een werknemer met rugklachten stelde zijn werkgever aansprakelijk voor een beroepsziekte. Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch wees de vordering af (8 februari 2022, ECLI:NL:GHSHE:2022:295), en ook het beroep op proportionele aansprakelijkheid strandde. Het arrest laat scherp zien waar de grens ligt van de omkeringsregel bij beroepsziekten, en waarom een dossier op dit punt staat of valt.
De regel die de werknemer helpt
Het hof stelde voorop dat, wanneer een werknemer bij zijn werk is blootgesteld aan voor de gezondheid gevaarlijke omstandigheden en gezondheidsschade heeft opgelopen, het causaal verband tussen werk en schade in beginsel wordt aangenomen als de werkgever heeft nagelaten de maatregelen te treffen die redelijkerwijs nodig waren om die schade te voorkomen. Dat is de arbeidsrechtelijke omkeringsregel, ontwikkeld in onder meer HR 17 november 2000 (ECLI:NL:HR:2000:AA8369), HR 23 juni 2006 (ECLI:NL:HR:2006:AW6166) en HR 9 januari 2009 (ECLI:NL:HR:2009:BF8875).
Twee dingen die de werknemer eerst aannemelijk moet maken
Voor toepassing van de regel moet de werknemer stellen en zo nodig bewijzen dat hij zijn werk moest doen onder omstandigheden die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid, en dat hij lijdt aan klachten die daardoor kunnen zijn veroorzaakt. Het vermoeden rust op wat in het algemeen bekend is over de ziekte en haar oorzaken, in combinatie met de geschonden veiligheidsnorm. Is het verband tussen de klachten en het werk te onwaarschijnlijk, dan is voor het vermoeden geen plaats.
Waarom deze zaak strandde
Uit het rapport van de arbeidsdeskundige bleek niet dat de functie rugbelastend was. Alleen bij duwen, trekken en het regelmatig verslepen van zware lasten was van enige belasting sprake, terwijl er afwisseling van houding was en de werkgever technische maatregelen had genomen om rugbelasting te beperken. Dat het werk op onderdelen in enige mate belastend kon zijn, maakte volgens het hof nog niet aannemelijk dat de rugklachten daardoor waren ontstaan. Het causaal verband was niet aangetoond.
Ook geen proportionele aansprakelijkheid
De werknemer bepleitte subsidiair proportionele aansprakelijkheid. Het hof wees op HR 7 juni 2013 (ECLI:NL:HR:2013:BZ1721): die figuur is bedoeld voor gevallen waarin niet kan worden vastgesteld of de schade komt door de normschending van de aangesprokene, door een oorzaak die voor risico van de benadeelde komt, of door een combinatie daarvan. De kans dat het werk de schade veroorzaakte, mag dan niet heel klein zijn. Volgens de deskundigen was die kans hier te klein naast veroudering als oorzaak, zodat ook dit beroep werd verworpen.
Wat dit betekent voor beroepsziektezaken
De uitspraak is geen streep door beroepsziektezaken, maar wel een waarschuwing dat de medische en arbeidskundige onderbouwing het fundament is. Wie kan laten zien dat de blootstelling structureel en substantieel was, dat de werkgever daartegen te weinig deed en dat het ziektebeeld daarbij past, staat sterk. Ligt er een veelvoorkomende klacht met een leeftijdsgebonden verklaring en ontbreekt die onderbouwing, dan is de zaak kwetsbaar. Het algemene kader staat bij aansprakelijkheid voor beroepsziekten.
Wat wij voor u doen
Wij beoordelen of uw blootstelling voldoende hard te maken is, welke medische en arbeidskundige rapportage nodig is, en of een aansprakelijkstelling kans van slagen heeft.
Wat het u kost
Staat de aansprakelijkheid vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW in de regel voor rekening van de aansprakelijke partij. Wat bijstand verder kost en welke afspraak wij maken zolang de aansprakelijkheid in geschil is, leest u op de pagina over kosten.
Neem contact op
Wilt u laten beoordelen of uw klachten een beroepsziekte zijn?
Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Het eerste gesprek is kosteloos. U spreekt direct de advocaat die uw dossier ook voert, en u hoort binnen één werkdag van ons.
Bespreek uw zaakVeelgestelde vragen
Wat is de omkeringsregel bij een beroepsziekte?
Heeft de werknemer onder schadelijke omstandigheden gewerkt en klachten die daardoor kunnen zijn veroorzaakt, en schoot de werkgever tekort, dan wordt het causaal verband in beginsel aangenomen. De werkgever moet dan het tegendeel aannemelijk maken.
Waarom helpt de omkeringsregel bij rugklachten vaak niet?
Omdat rugklachten veel voorkomen en ook door leeftijd ontstaan. De werknemer moet dan extra goed onderbouwen dat het werk structureel belastend was.
Wat is proportionele aansprakelijkheid?
Een verdeling van de schade naar de kans dat het werk de ziekte veroorzaakte, wanneer niet is vast te stellen welke oorzaak de doorslag gaf. Die kans mag niet heel klein zijn.
Welk bewijs is nodig?
Een arbeidskundig rapport over de belasting in uw functie, een medisch oordeel over het verband met uw klachten, en gegevens over de maatregelen die de werkgever wel of niet nam.
Wanneer verjaart een claim voor een beroepsziekte?
Vijf jaar nadat u met de schade en de aansprakelijke bekend werd. Bij ziekten die zich pas laat openbaren, zoals asbestziekten, gelden bijzondere regels.
Verwante onderwerpen
Uw zaak laten beoordelen?
Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?
Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.
