In aansprakelijkheidszaken tegen wegbeheerders draait het lang niet altijd alleen om de fysieke toestand van de weg. Minstens zo belangrijk is de vraag of voldoende is gewaarschuwd voor het concrete gevaar. Een gevaarlijke situatie kan soms worden ondervangen door tijdige, duidelijke en specifieke bebording of markering. Als zulke maatregelen ontbreken of ondeugdelijk zijn, kan dat zwaar wegen bij de aansprakelijkheidsvraag.

Wie wil weten wanneer een wegbeheerder in algemene zin aansprakelijk is, leest eerst dit overzicht over de gebrekkige weg en artikel 6:174 BW.

De verplichtingen van de wegbeheerder

Wat een weggebruiker zelf moet doen en wanneer eigen schuld een rol speelt

De verplichting van de wegbeheerder verder reikt dan uitsluitend onderhoud. Een wegbeheerder moet voor onveilige verkeerssituaties passende beveiligingsmaatregelen nemen, waaronder waarschuwingen. Daarbij is niet voldoende dat er “iets” is geplaatst. Waarschuwingen moeten specifiek en effectief zijn. Een algemene melding dat de verkeerssituatie is gewijzigd, is niet altijd genoeg als het werkelijke gevaar bijvoorbeeld schuilt in een bussluis, een roadblocker of een andere atypische inrichting van de weg. In de rechtspraak is meermaals benadrukt dat zoveel mogelijk specifiek voor specifieke gevaren moet worden gewaarschuwd.

Relevantie CROW-richtlijnen

Op dit punt zijn CROW-richtlijnen vaak relevant. Hoewel CROW-richtlijnen geen formele wettelijke normen zijn, vormen zij wel een belangrijk objectief aanknopingspunt in de beoordeling van de veiligheid van wegen, bermen, markeringen, bebakening en onderhoud. Rechters gebruiken die richtlijnen geregeld als gezichtspunt bij de vraag of een weg voldoet aan de daaraan te stellen eisen en welke veiligheidsmaatregelen redelijkerwijs mochten worden verlangd. Tegelijk betekent het niet naleven van een CROW-richtlijn niet automatisch dat aansprakelijkheid vaststaat. Andersom sluit naleving van de richtlijn aansprakelijkheid ook niet uit. De richtlijn is dus geen alles-of-niets-criterium, maar een zwaarwegende factor in de totaalafweging.

Een gat in het fietspad of een verzakte stoeptegel

In de praktijk is juist die nuance van belang. Een gemeente kan soms gegronde redenen hebben om van een richtlijn af te wijken. Maar dan zal wel moeten worden beoordeeld of die afwijking, gelet op alle omstandigheden, nog verdedigbaar was. Andersom kan een formeel juiste inrichting toch onveilig zijn in een specifieke lokale situatie, bijvoorbeeld door verkeersdrukte, beperkte zichtbaarheid of een ongebruikelijke combinatie van verkeersstromen.

Olie, bladeren, losliggende voorwerpen en gladheid vallen juridisch vaak anders uit

Wat moet je als slachtoffer meteen doen?

Voor slachtoffers en hun belangenbehartigers is het daarom vaak zinvol om niet alleen de locatie te documenteren, maar ook na te gaan welke richtlijnen op de situatie van toepassing waren. Dat kan gaan over hoogteverschillen in wegverharding, visuele inspectienormen, werk-in-uitvoering-bebakening, markeringen, bebording en afzettingen. Juist wanneer sprake is van wegwerkzaamheden, tijdelijke verkeerssituaties of technische obstakels op de weg, kan dit verschil maken.

Waarschuwingen moeten bovendien niet alleen bestaan, maar ook daadwerkelijk begrijpelijk en tijdig zijn voor de gemiddelde weggebruiker. Dat laatste is juridisch essentieel. De maatstaf is niet hoe een zeer ervaren of juridisch geschoolde lezer een bord interpreteert, maar of een normale weggebruiker de waarschuwing tijdig waarneemt, begrijpt en daarnaar kan handelen.

Daarmee zijn waarschuwingen en CROW-richtlijnen vaak de spil van het geschil. Wie in een letselschadezaak alleen focust op het gebrek in het wegdek, mist regelmatig de helft van de zaak. Juist de combinatie van fysieke situatie, voorzienbaarheid van gevaar en kwaliteit van de beveiligingsmaatregelen bepaalt vaak de uitkomst.

Neem contact op!

Heeft u schade geleden door een onduidelijke of ondeugdelijke verkeerssituatie, wegwerkzaamheden of gebrekkige waarschuwing? Vittoria Law onderzoekt de juridische en technische uitgangspunten van uw zaak.