Hoe breed is het begrip werkzaamheden bij een arbeidsongeval?

Het verweer dat u iets anders deed

Een terugkerend verweer in arbeidsongevallenzaken is dat het letsel niet zou zijn ontstaan in de uitoefening van de werkzaamheden. De werkgever stelt dan dat de werknemer afweek van de opdracht, op een andere plek bezig was dan bedoeld, of iets deed wat niet strikt tot zijn takenpakket hoorde. Op dat punt is de rechtspraak gunstiger voor werknemers dan velen denken: het begrip werkzaamheden wordt ruim uitgelegd, omdat artikel 7:658 BW een beschermende strekking heeft.

Niet alleen de letterlijke taakomschrijving telt

De wet beschermt de werknemer niet uitsluitend tijdens de exact opgedragen handeling. Werkzaamheden omvatten de vervulling van de arbeidsovereenkomst in bredere zin. Dat is ook logisch: veel werknemers werken met een zekere zelfstandigheid, en als iedere kleine afwijking van een instructie de bescherming zou wegnemen, bleef van die bescherming weinig over.

Een beperkte afwijking van de opdracht valt er vaak nog onder

Het bekendste voorbeeld is het arrest Van Uitert/Jalas. Een dakdekker werkte op een ander dak dan het dak waarvoor hij volgens de werkgever opdracht had gekregen. De Hoge Raad oordeelde dat nog steeds sprake was van werkzaamheden in de zin van artikel 7:658 BW, omdat de werknemer redelijkerwijs mocht aannemen dat ook die activiteit tot zijn werk behoorde. Niet iedere afwijking van een opdracht haalt de zaak dus onderuit.

Bedrijfsuitjes en activiteiten met een werkverband

Ook buiten de klassieke werkvloer kan sprake zijn van werkzaamheden: een verplicht sociaal onderdeel van een zakelijke reis, een activiteit die deel uitmaakt van een werkprogramma of een andere gebeurtenis met voldoende functioneel verband met de arbeid. Hoe sterker de werkgever de activiteit organiseerde, aanmoedigde of verwachtte, hoe eerder zij binnen het bereik van de zorgplicht valt. Een uitwerking daarvan staat bij een ongeval tijdens een bedrijfsuitje.

Waarom het functionele verband beslissend is

De rechter kijkt naar de context van het incident. Was de werknemer nog bezig in het kader van het werk? Was de activiteit voorzienbaar of gebruikelijk, en lag zij in de lijn van de arbeid? Bestond er nog verband met de organisatie of de verwachting van de werkgever? Die feitelijke context bepaalt of iets nog onder werkzaamheden valt. Dat maakt het onderwerp bewijsgevoelig, maar ook kansrijker dan werknemers vooraf aannemen.

Ook het begrip werkplek is ruim

Niet alleen de directe werkruimte telt. Bouwterreinen, trappenhuizen, de openbare ruimte rond het bedrijf en andere plekken waar de werknemer voor zijn werk moet komen, kunnen eronder vallen. Een ongeval buiten de vaste werkplek kan daardoor nog steeds binnen het bereik van artikel 7:658 BW liggen. Waar de werkgever geen zeggenschap heeft over de plek, kan de aanvullende verzekeringsplicht op grond van goed werkgeverschap uitkomst bieden.

Waarom dit voor uw zaak uitmaakt

Veel claims worden te vroeg afgewezen met het argument dat de werknemer eigenlijk iets anders aan het doen was. Dat is meestal te simpel. Bij een bredere werksituatie, een kleine afwijking van de opdracht, een informele instructie of een activiteit met functioneel verband met het werk kan de werkgever nog altijd aansprakelijk zijn. Hoe die aansprakelijkheid wordt beoordeeld, leest u bij wanneer een werkgever aansprakelijk is voor een arbeidsongeval; wat u moet aantonen, bij de bewijslast bij een arbeidsongeval.

Wat wij voor u doen

Wij beoordelen of er voldoende functioneel verband met het werk bestond, weerleggen het verweer dat u buiten uw taak handelde, en stellen uw werkgever zo nodig aansprakelijk.

Wat het u kost

Staat de aansprakelijkheid vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW in de regel voor rekening van de aansprakelijke partij. Wat bijstand verder kost en welke afspraak wij maken zolang de aansprakelijkheid in geschil is, leest u op de pagina over kosten.

Neem contact op

Veelgestelde vragen

Ik deed iets waarvoor ik geen opdracht had. Ben ik dan onbeschermd?

Niet vanzelf. Beslissend is of u redelijkerwijs mocht aannemen dat de handeling bij uw werk hoorde, en of er functioneel verband met het werk bestond.

Valt een ongeval in de pauze onder artikel 7:658 BW?

Op het bedrijfsterrein of op een plek waar de werkgever zeggenschap heeft, kan dat. Buiten die omgeving wordt het lastiger, maar het is niet uitgesloten.

Geldt dit ook voor woon-werkverkeer?

Woon-werkverkeer valt in de regel niet onder artikel 7:658 BW. Wel kan de werkgever op grond van goed werkgeverschap aansprakelijk zijn als u in het verkeer letsel oploopt tijdens werkgerelateerde verplaatsingen; zie ongeval in het woon-werkverkeer.

Wat als ik een veiligheidsinstructie negeerde?

Dan is de werkgever nog steeds aansprakelijk, tenzij hij bewijst dat u opzettelijk of bewust roekeloos handelde. Gewone onoplettendheid is precies waartegen de zorgplicht beschermt.

Geldt dit ook voor uitzendkrachten en zzp’ers?

Uitzendkrachten en anderen die in de bedrijfsvoering van de inlener werken, worden op grond van artikel 7:658 lid 4 BW op dezelfde wijze beschermd. Voor zzp’ers hangt het af van hoe nauw zij in de organisatie meewerken.

Verwante onderwerpen

• Werkgeversaansprakelijkheid
• Wanneer is een werkgever aansprakelijk voor een arbeidsongeval?
• Bewijslast bij een arbeidsongeval
• Ongeval tijdens een bedrijfsuitje
• Arbeidsongeval overkomen: wat moet u nu doen?