De kern van art. 7:658 BW is de zorgplicht van de werkgever. Die zorgplicht vloeit volgens de literatuur voort uit de sociaaleconomische positie van de werkgever, zijn zeggenschap over de werkplek en zijn bevoegdheid om aanwijzingen te geven over de uitvoering van het werk. Juist omdat de werknemer zich in een afhankelijke positie bevindt, mag veel van de werkgever worden verlangd.

Is naleving van de Arbowet genoeg?

Nee. De literatuur zegt uitdrukkelijk dat de geschreven veiligheidsnormen uit de Arbeidsomstandighedenwet het minimum vormen. Als in de concrete omstandigheden méér veiligheid kon en moest worden geboden, dan kan de werkgever ook aansprakelijk zijn wanneer hij formeel aan de wettelijke regels voldeed. De Hoge Raad heeft dat expliciet aanvaard.

Welke factoren spelen mee?

Een belangrijk beoordelingskader zijn de Kelderluik-criteria. Daarbij gaat het onder meer om de aard van de werkzaamheden, de voorzienbaarheid van onoplettendheid, de kans op ongevallen, de ernst van de mogelijke gevolgen en de bezwaarlijkheid van veiligheidsmaatregelen. Juist bij gevaarlijke machines of risicovolle werkzaamheden moet de werkgever actief onderzoeken of veiligere alternatieven of aanvullende maatregelen mogelijk zijn. Hierbij spelen de gevaarzettingsfactoren uit het Kelderluik-arrest mede een rol.

Gaat het alleen om machines en gereedschap?

Nee. De zorgplicht ziet op de hele organisatie van het werk. Dat betekent: veilige werkplekken, veilige middelen, duidelijke instructies, adequaat toezicht en het tijdig onderkennen van risico’s. Ook tekortkomingen van hulppersonen kunnen aan de werkgever worden toegerekend. De werkgever kan zich dus niet eenvoudig verschuilen achter een leidinggevende, verhuurder of ingehuurde derde.

Waarom is dit voor cliënten zo relevant?

Omdat veel arbeidsongevallen niet ontstaan door één dramatische fout, maar door een optelsom van onvoldoende voorbereiding, te weinig toezicht, gebrekkige instructies of het laten voortbestaan van een gevaarlijke situatie. In die zin hangt deze blog nauw samen met Wat moet een werkgever aan instructie en toezicht doen? en Wanneer is een werkgever aansprakelijk voor een arbeidsongeval?

Tot slot

De zorgplicht van de werkgever is breed en concreet. Niet de vraag of ergens “iets misging” staat centraal, maar of de werkgever werkelijk heeft gedaan wat in redelijkheid nodig was om het gevaar te voorkomen.

Twijfel of uw werkgever zijn zorgplicht schond? Vittoria Law beoordeelt graag of de werkplek, de organisatie van het werk en de veiligheidsmaatregelen juridisch toereikend waren. Neem contact op

Lees ook: Wat moet een werkgever aan instructie en toezicht doen? en Wanneer is een werkgever aansprakelijk voor een arbeidsongeval?