De volledigheids- en waarheidsplicht bij een procedure; eerlijkheid duurt het langst!

Tim Warnsinck • 1 april 2022

Partijen zullen bij de rechter een voor zichzelf zo gunstig mogelijk verhaal neerzetten. Hierbij bestaat een grote mate van vrijheid, maar die is begrensd. In artikel 21 Rv staat namelijk dat partijen verplicht zijn de voor de beslissing van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aan te voeren. Wordt deze verplichting niet nageleefd, dan kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken die hij geraden acht.

Op het moment dat je iemand aansprakelijk acht voor jouw schade, dan je iemand aansprakelijk stellen. Op het moment dat de andere partij stelt dat hij of zij niet aansprakelijk is, dan kun je ervoor kiezen om de zaak voor de rechter te laten komen. Op dat moment moet je een dagvaarding of verzoekschrift opstellen, waarin je schrijft waarom je meent dat de andere partij aansprakelijk is voor jouw schade. In die dagvaarding moet je óók alle voor de beslissing van de rechter van belang zijnde feiten en omstandigheden volledig en naar waarheid vermelden. Doe je dat niet, dan kan de nodige nadelige gevolgen voor je hebben;


De waarheidsplicht en volledigheidsplicht ex artikel 21 Rechtsvordering ("Rv")


Rechtbank Noord-Nederland, 1 december 2021, ECLI:NL:RBNNE:2021:5662


In deze zaak ging het over de vraag of er wel of geen overeenkomst van opdracht was, waaruit betaling van een aantal facturen voort zou vloeien. De aangesproken partij die de facturen ontvangen heeft, stelt zich op het standpunt dat de facturen weliswaar ontvangen zijn maar dat deze aan de verkeerde B.V. waren gericht. Dit terwijl de aangesproken partij in eerdere instantie juist aangegeven had de facturen te zullen betalen, waarbij zij niets stelden over een verkeerde B.V. De aangesproken partij verweerde zich ook nog met het standpunt dat de betalingstoezegging door de andere B.V. was gedaan, terwijl er ter zitting bleek dat dit helemaal niet het geval was.


De rechter maakte korte metten met deze leugenachtige verweren van de gedaagde partij en merkt op dat partijen op grond van artikel 21 Rv verplicht zijn om de voor de beslissing van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aan te voeren. De rechter wijst erop dat deze verplichting niet alleen ertoe strekt de rechter in staat te stellen op het door partijen ter beoordeling voorgelegde geschil te beslissen, maar dient ook ertoe de wederpartij in staat te stellen zich adequaat en ter zake dienend te verdedigen. De rechter en de wederpartij mogen niet op het verkeerde been worden gezet doordat feitelijk onjuiste en/of onvolledige stellingen worden betrokken. Op het moment dat deze verplichting niet wordt nageleefd, dan kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken die hij geraden acht, aldus de tweede volzin van artikel 21 Rv. 


Met het oog op de leugenachtige en duidelijk onjuiste verweren van gedaagde, oordeelt de rechtbank dat de eisende voorshands in het bewijs is geslaagd dat gedaagde de opdracht heeft verstrekt voor de in rekening gebrachte werkzaamheden. Tegen dit vermoeden staat in beginsel tegenbewijs open, maar de rechter concludeert echter dat gedaagde aantoonbaar in strijd met de waarheid heeft verklaard en op die wijze de rechtbank op het verkeerde been heeft proberen te zetten. Volgens de rechter is de passende sanctie die voortvloeit uit artikel 21 Rv in dit geval dat het gedaagde, wat ook zij van de vraag of zij daarvoor voldoende heeft gesteld, niet wordt toegestaan tegenbewijs te leveren. In datzelfde licht oordeelt de rechtbank dat ook bewezen wordt geacht dat voor de drie overige facturen een opdracht door gedaagde aan eiseres is verstrekt. Ook hier is tegenbewijs gelet op het bepaalde in artikel 21 Rv niet aan de orde. Daarmee acht de rechter de vordering in hoofdsom volledig toewijsbaar. 


Afsluitend


Kortom, creativiteit met de feiten en omstandigheden is in verregaande mate toegestaan, maar de rechter trekt de grens bij feitelijke onjuistheden. Het gevolg in dat geval is dat de leugenachtige partij niet langer in de gelegenheid gesteld wordt om (tegen)bewijs te leveren, waardoor de eisende partij zijn volledige vordering toegewezen krijgt. Een vergelijkbare kwestie speelde in de zaak bij de Rechtbank Rotterdam, waarbij de verwerende partij niet volledig en naar waarheid heeft verklaard en de eisende partij daardoor niet langer aanvullend bewijs hoefde te overleggen.


Heeft u vragen over artikel 21 Rv, neem dan gerust contact op!


Uw zaak laten beoordelen?

Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?


Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.

door Tim Warnsinck 4 september 2026
Letsel opgelopen tijdens een bedrijfsuitje of personeelsfeest? Lees wanneer uw werkgever aansprakelijk is, ook als deelname vrijwillig was.
door Tim Warnsinck 4 september 2026
Mishandeld of bedreigd door een klant, patiënt of cliënt tijdens uw werk? Lees wanneer uw werkgever aansprakelijk is en welke routes u nog meer heeft.
door Tim Warnsinck 4 september 2026
Rugklachten door tillen, duwen of trekken op het werk? Lees wanneer uw werkgever aansprakelijk is, welk bewijs telt en waar zulke zaken op stranden.
door Tim Warnsinck 4 september 2026
Aangereden of bekneld geraakt door een heftruck? Lees wanneer uw werkgever aansprakelijk is en wat u direct moet vastleggen.
Wetboek met rechtershamer
door Tim Warnsinck 3 september 2026
Wat moet u na een arbeidsongeval bewijzen en wat moet uw werkgever bewijzen? Lees welk bewijs het verschil maakt en wat u direct moet veiligstellen.
Bouwvakkers met helm aan het werk
door Tim Warnsinck 3 september 2026
Letsel door een machine op het werk? Lees wanneer uw werkgever aansprakelijk is en welke verweren bij de rechter zelden standhouden.
arbeidsongeval, werkgeversaansprakelijkheid, 7:658 BW, aansprakelijkheid, advocaat, schade
door Tim Warnsinck 3 september 2026
Net een arbeidsongeval gehad? Lees stap voor stap wat u de eerste dagen en weken moet doen, wat u beter kunt laten en hoe u uw schade veiligstelt.
Advocaat werkgeversaansprakelijkheid beoordeelt letselschade na val van trap of ladder op het werk
door Tim Warnsinck 3 september 2026
Gevallen van een ladder, steiger of trap op het werk? Lees wanneer uw werkgever aansprakelijk is, wat het Arbobesluit eist en wat u nu moet doen.
Gevaarzetting, onrechtmatige daad, Kelderluik-arrest, kelderluik factoren,
door Tim Warnsinck 3 september 2026
De vier Kelderluik-factoren uitgelegd. Lees wanneer een gevaarlijke situatie onrechtmatig is en wat u kunt doen bij letsel of een aansprakelijkstelling.
beroepsziekte, 7:658, 7:611, rugklachten, aansprakelijkheid, werkgeversaansprakelijkheid
door Tim Warnsinck 3 september 2026
Hof wijst claim over rugklachten af: geen causaal verband en geen proportionele aansprakelijkheid. Lees waar de omkeringsregel bij beroepsziekten ophoudt.