Wie moet een beroepsfout bewijzen?

Tim Warnsinck • 9 april 2026

Wie moet beroepsfout bewijzen, bewijs beroepsfout, verzwaarde stelplicht, bewijs zorgplicht, opdrachtnemer aansprakelijk bewijs

Inleiding

Veel cliënten voelen intuïtief aan dat een advocaat, notaris, arts, makelaar of andere professional steken heeft laten vallen. Toch blijkt in procedures over beroepsaansprakelijkheid vaak dat gevoel alleen niet genoeg is. De vraag rijst dan al snel wie precies moet bewijzen dat een fout is gemaakt. Die vraag is juridisch van groot belang, omdat veel zaken niet stranden op de norm, maar op het bewijs.

In beginsel rust de bewijslast van de tekortkoming in beginsel op de opdrachtgever. Dat volgt uit de hoofdregel van art. 150 Rv: wie zich beroept op de rechtsgevolgen van gestelde feiten, moet die feiten bewijzen. De opdrachtgever die schadevergoeding vordert wegens een beroepsfout, zal dus in beginsel moeten stellen en zo nodig bewijzen dat de opdrachtnemer in zijn zorgplicht is tekortgeschoten.

Wat moet de opdrachtgever dan precies bewijzen?

De opdrachtgever moet in beginsel aantonen dat de dienstverlener is tekortgeschoten in een concrete verplichting. Dat betekent dat moet worden uitgewerkt welke zorgplicht gold, wat de beroepsbeoefenaar had moeten doen, wat hij daadwerkelijk heeft gedaan of nagelaten en waarom dat beneden de professionele standaard bleef. Daarna komt pas de vraag aan de orde of daardoor schade is ontstaan.

In de praktijk is dat vaak lastig. Juist de beroepsbeoefenaar beschikt meestal over het dossier, de aantekeningen, de correspondentie en de kennis van de wijze waarop de opdracht is uitgevoerd. Dat levert voor de opdrachtgever gemakkelijk bewijsnood op.

Wat is een verzwaarde stelplicht?

Om die bewijsnood te ondervangen, is in de rechtspraak ontwikkeld dat in bepaalde gevallen op de opdrachtnemer een verzwaarde stelplicht rust. Dat betekent niet dat de bewijslast formeel wordt omgekeerd, maar wel dat de opdrachtnemer zijn betwisting veel concreter en informatiever moet onderbouwen. Doet hij dat niet, dan kan de rechter de stellingen van de opdrachtgever als onvoldoende betwist aanmerken of voorshands bewezen achten, behoudens tegenbewijs.

De verzwaarde stelplicht is met name bekend uit het medische aansprakelijkheidsrecht, maar kan zij ook buiten dat terrein worden toegepast, bijvoorbeeld bij notarissen en andere opdrachtnemers. Dat maakt deze regel in de praktijk zeer relevant. Zij dwingt de professionele partij om openheid van zaken te geven wanneer de relevante informatie zich voornamelijk in zijn domein bevindt.

Worden vaak deskundigen gebruikt?

Ja. Bij de beoordeling van het handelen van de beroepsbeoefenaar wordt vaak gebruik gemaakt van deskundigen. Dat is ook logisch. De rechter kan vaak niet zonder meer zelf beoordelen of een arts, notaris, accountant of andere specialist beneden de professionele standaard is gebleven. Deskundigenrapportage speelt daarom in beroepsaansprakelijkheidszaken regelmatig een belangrijke rol.

Die bewijsproblematiek sluit direct aan bij de blog over causaal verband. Ook daar geldt dat een juridische norm pas iets oplevert als de feitelijke onderbouwing en de bewijspositie op orde zijn.

Betekent dit dat de cliënt altijd zwak staat?

Nee. De hoofdregel dat de opdrachtgever moet bewijzen, betekent niet dat de cliënt per definitie kansloos is. Juist waar de dienstverlener zijn dossier slecht heeft bijgehouden, essentiële informatie niet kan overleggen of onvoldoende uitlegt hoe hij heeft gehandeld, kan de verzwaarde stelplicht een groot verschil maken. De bewijslast blijft dan formeel bij de opdrachtgever, maar de processuele positie van de opdrachtnemer verzwakt aanzienlijk als hij onvoldoende openheid geeft.

Daarom is het in dit soort zaken van groot belang om al vroeg te kijken naar dossiervorming, correspondentie, waarschuwingen, concepten, interne notities en andere stukken waaruit blijkt wat wel of niet is gedaan. Veel procedures worden in feite gewonnen of verloren op dat niveau.

Conclusie

Bij beroepsaansprakelijkheid rust de bewijslast van de tekortkoming in beginsel op de opdrachtgever. Die moet dus stellen en zo nodig bewijzen dat de opdrachtnemer in zijn zorgplicht is tekortgeschoten. Tegelijk kan op de opdrachtnemer een verzwaarde stelplicht rusten, juist omdat hij vaak de partij is die over de relevante informatie beschikt. Dat maakt bewijs in beroepsaansprakelijkheidszaken complex, maar zeker niet kansloos.

Wilt u weten of een beroepsfout juridisch bewijsbaar is? Vittoria Law beoordeelt uw bewijspositie, de dossierstukken en de vraag of op de dienstverlener een verzwaarde stelplicht rust. Neem contact op.