Veel mensen denken dat alleen gewone werknemers met een arbeidsovereenkomst bescherming genieten bij een arbeidsongeval. Dat beeld klopt al lang niet meer. De literatuur laat juist zien dat art. 7:658 BW in de loop der jaren ruim is uitgelegd, zowel aan de kant van de werkgever als aan de kant van de werknemer. Daardoor kunnen ook uitzendkrachten, stagiaires, ingeleend personeel, onderaannemers, vrijwilligers en in sommige gevallen zelfs zzp’ers onder de beschermingssfeer vallen.

Waarom is die uitbreiding ontstaan?

De gedachte achter art. 7:658 lid 4 BW is dat het voor de feitelijke bescherming van de persoon die werkt, niet beslissend mag zijn op welke juridische titel hij dat werk verricht. De literatuur noemt dat gelijkheid op de werkvloer. Een opdrachtgever of inlener mag niet door een andere contractsvorm te kiezen tegelijk de bescherming op het gebied van veiligheid en gezondheid uithollen.

Geldt dit dan altijd?

Nee. Doorslaggevend is of de feitelijke positie van de werkende voldoende vergelijkbaar is met die van een gewone werknemer. Daarbij is vooral van belang of sprake is van een gezagsverhouding of instructiebevoegdheid, of de werkzaamheden productief zijn, en in welke mate de werkende voor zijn veiligheid afhankelijk is van degene voor wie het werk wordt verricht. De literatuur noemt dat de beschermingsgedachte niet onbeperkt is: bij bijvoorbeeld scoutingvrijwilligers zonder bedrijfsmatig karakter of cliënten in dagbesteding kan de bepaling buiten toepassing blijven.

Hoe zit het met zzp’ers?

Sinds het arrest Davelaar/Allspan staat vast dat ook zzp’ers onder omstandigheden een beroep kunnen doen op art. 7:658 lid 4 BW. Van belang zijn dan onder meer de aard van de werkzaamheden, de feitelijke verhouding tussen partijen en de mate waarin de opdrachtgever invloed heeft op de werkomstandigheden en de veiligheidsrisico’s. Het gaat dus niet om het label “zzp”, maar om de feitelijke inrichting van het werk.

Waarom is dit praktisch zo relevant?

Omdat in de praktijk veel arbeid buiten de klassieke arbeidsovereenkomst plaatsvindt. Juist dan wordt aansprakelijkheid vaak betwist met het argument dat geen sprake is van een gewone werknemer. De literatuur laat zien dat zo’n verweer niet beslissend hoeft te zijn als de feitelijke situatie wezenlijk op een arbeidsrelatie lijkt. Voor potentiële cliënten is dat vaak een doorslaggevende ontdekking.

Tot slot

Ook zonder arbeidsovereenkomst kunt u dus onder omstandigheden dezelfde bescherming genieten als een werknemer. De vraag is niet alleen wat er op papier staat, maar vooral hoe het werk feitelijk was georganiseerd en van wie u voor veiligheid afhankelijk was.

Geen werknemer op papier, wel letsel op het werk? Vittoria Law beoordeelt graag of u als zzp’er, uitzendkracht, stagiaire of vrijwilliger toch beschermd bent onder art. 7:658 BW. Vraag advies aan

Lees ook: Wanneer is een werkgever aansprakelijk voor een arbeidsongeval? en Hoe breed is het begrip werkzaamheden bij een arbeidsongeval?