Wat gebeurt er met uw schadeclaim als de dader overlijdt?

U hebt als slachtoffer recht op schadevergoeding. Maar wat als de dader overlijdt – vóór of na de uitspraak?
Wordt uw schade dan niet meer vergoed? En kunt u nog iets doen tegen zijn erfgenamen?

Bij Vittoria Law krijgen we deze vraag regelmatig. Het overlijden van de dader maakt de situatie emotioneel én juridisch ingewikkelder, maar het betekent niet dat uw rechten vervallen.

De hoofdregel: de schadevergoedingsplicht gaat over op de erfgenamen

Volgens artikel 6:162 BW is de dader aansprakelijk voor de schade die hij heeft veroorzaakt.
Die aansprakelijkheid houdt niet automatisch op bij zijn overlijden.
Op grond van artikel 4:182 BW gaan alle rechten én plichten van de overledene over op zijn erfgenamen.

Dat betekent dat erfgenamen in beginsel ook aansprakelijk worden voor de schuld aan het slachtoffer, voor zover er een nalatenschap is.
Uw schadeclaim kan dus worden ingediend bij de boedel van de overledene.

Twee situaties

1️⃣ De dader overlijdt vóór de uitspraak

Als het strafproces nog loopt, wordt de strafvervolging beëindigd (art. 69 Sr).
Maar uw civielrechtelijke aanspraak blijft bestaan.
U kunt uw schade dan verhalen via de civiele rechter op de nalatenschap van de dader.

Wij vragen in dat geval meestal een uittreksel van de boedelbeschrijving op en stellen de erfgenamen aansprakelijk namens het slachtoffer.

2️⃣ De dader overlijdt ná de uitspraak

Is de dader al veroordeeld tot schadevergoeding of tot betaling van de schadevergoedingsmaatregel (art. 36f Sr), dan blijft dat vonnis uitvoerbaar.
Het CJIB kan het bedrag verhalen op de nalatenschap.
Als de erfgenamen de erfenis “zuiver aanvaarden”, erven zij ook de schuld.

Hebben zij beneficiair aanvaard (onder voorbehoud), dan kan de schuld slechts worden voldaan uit het saldo van de boedel.

Wat betekent dit in de praktijk?

In de praktijk bekijken wij per zaak:

• of de dader nog vermogen had (huis, spaargeld, pensioen, verzekering);
• of er erfgenamen bekend zijn;
• of de erfenis zuiver of beneficiair is aanvaard.

Als er een positief saldo is, kan het slachtoffer zijn claim rechtstreeks indienen bij de boedel of via de civiele rechter.
Is er geen vermogen, dan kan vaak nog een aanvraag bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven worden gedaan – vooral bij gewelds- en zedenzaken.

Voorbeeld uit de praktijk

Een slachtoffer van zware mishandeling kreeg € 12.000 smartengeld toegewezen.
De dader overleed kort daarna.
Wij stelden namens het slachtoffer de erfgenamen aansprakelijk en verzochten om een boedelbeschrijving.
Er bleek € 18.000 op de nalatenschap te staan.
Na overleg met de executeur werd het volledige bedrag uitbetaald aan het slachtoffer — zonder nieuwe procedure.

En als de erfgenamen de nalatenschap verwerpen?

Wanneer de erfgenamen de nalatenschap verwerpen, vervalt de mogelijkheid om de schade te verhalen.
In uitzonderlijke gevallen kan er dan nog een beroep worden gedaan op:

• een onderlinge verzekering of aansprakelijkheidsverzekering van de dader;
• of, bij geweldsmisdrijven, het Schadefonds Geweldsmisdrijven.

Wij adviseren slachtoffers om in die situatie snel te handelen, omdat de afwikkeling van nalatenschappen aan termijnen is gebonden.

Juridische basis

• Art. 6:162 BW – onrechtmatige daad
• Art. 4:182 BW – overgang van rechten en plichten op erfgenamen
• Art. 36f Sr – schadevergoedingsmaatregel
• Art. 69 Sr – einde strafvervolging bij overlijden

Tot slot

Het overlijden van de dader is vaak een beladen moment.
Voor veel slachtoffers voelt het alsof hun kans op gerechtigheid verdwijnt.
Toch biedt de wet duidelijke mogelijkheden om alsnog compensatie te krijgen – via de erfgenamen, de nalatenschap of het Schadefonds.

Bij Vittoria Law begeleiden wij slachtoffers zorgvuldig in dit proces: discreet, juridisch sterk en met oog voor wat het emotioneel betekent.

➡️ Wilt u weten of u uw schade nog kunt verhalen na het overlijden van de dader?
Neem contact op met Vittoria Law voor een vertrouwelijk en kosteloos eerste advies.