De schadevergoedingsmaatregel: wat als de dader niet betaalt?

Tim Warnsinck • 5 april 2026

Wat is de schadevergoedingsmaatregel en wat heeft u daaraan als slachtoffer?

Veel slachtoffers denken dat een toegewezen schadevordering in de strafzaak automatisch betekent dat het geld ook vanzelf binnenkomt. Zo eenvoudig is het niet. Juist daarom is de schadevergoedingsmaatregel in de praktijk zo belangrijk. Deze maatregel is ingevoerd om de positie van slachtoffers in het strafproces te versterken en maakt van schadeverhaal niet alleen een juridische, maar ook een praktisch beter uitvoerbare route.


Wat is de schadevergoedingsmaatregel precies?


De schadevergoedingsmaatregel is een strafrechtelijke sanctie waarbij de veroordeelde wordt verplicht een geldbedrag aan de Staat te betalen ten behoeve van het slachtoffer. Dat is iets anders dan de civiele vordering van de benadeelde partij. Die vordering is een civielrechtelijke route binnen het strafproces; de schadevergoedingsmaatregel is een zelfstandige strafrechtelijke maatregel. Het grote praktische voordeel is dat de inning vervolgens niet volledig op het slachtoffer zelf neerkomt.


Waarom is dit voor slachtoffers zo belangrijk?


De schadevergoedingsmaatregel is één van de grootste voordelen van schadeverhaal via het strafproces. De Staat en in de praktijk het CJIB nemen het incassotraject grotendeels over. Dat scheelt slachtoffers niet alleen werk, maar ook de last van een directe incassostrijd met de veroordeelde. Juist in gewelds- en zedenzaken is dat niet alleen praktisch, maar ook emotioneel van groot belang.


Hoe verhoudt dit zich tot uw gewone schadeclaim?


De schadevergoedingsmaatregel komt meestal in beeld naast de toewijzing van de vordering van de benadeelde partij. Wie de schade in de strafzaak goed wil laten meenemen, moet dus nog steeds zorgen voor een sterke, goed onderbouwde vordering. De maatregel vervangt die voorbereiding niet, maar versterkt vooral de uitvoeringskant. Daarom sluit dit onderwerp logisch aan op Hoe vraag ik schadevergoeding aan als slachtoffer van een ongeval of misdrijf?


En wat als de dader niet betaalt?


Juist dan wordt het belang van de maatregel zichtbaar. De tenuitvoerlegging loopt dan via de minister en wordt feitelijk via het CJIB uitgevoerd. Er kunnen incassomaatregelen volgen en de wet kent bovendien een voorschotregeling voor slachtoffers die geen rechtspersoon zijn als niet binnen de wettelijke termijn volledig wordt betaald.


Tot slot


De schadevergoedingsmaatregel is voor veel slachtoffers het verschil tussen een papieren toewijzing en een route die ook werkelijk op betaling is gericht. Juist daarom moet in een strafzaak niet alleen naar de vraag worden gekeken óf schadevergoeding kan worden gevorderd, maar ook hoe de inning zo sterk mogelijk wordt gezekerd.


Wilt u weten of in uw zaak een schadevergoedingsmaatregel mogelijk is? Vittoria Law beoordeelt graag hoe uw schadevordering in de strafzaak het best wordt opgebouwd en of de schadevergoedingsmaatregel in beeld kan komen. Neem contact op.


Lees ook: Wat doet de officier van justitie met uw schadeclaim als slachtoffer?

door Tim Warnsinck 10 april 2026
Wat is kansschade? Lees wanneer verlies van een kans recht geeft op schadevergoeding en hoe de rechter een gemiste kans op succes waardeert.
Gevaarzetting, onrechtmatige daad, Kelderluik-arrest, kelderluik factoren,
door Tim Warnsinck 10 april 2026
Wat zijn de Kelderluik-factoren? Lees hoe de rechter beoordeelt of een gevaarlijke situatie onrechtmatig is en wanneer schade verhaald kan worden.
door Tim Warnsinck 9 april 2026
Wanneer is sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden?
door Tim Warnsinck 9 april 2026
Wie moet een beroepsfout bewijzen? Lees hoe de bewijslast bij beroepsaansprakelijkheid werkt en wanneer een verzwaarde stelplicht geldt.
door Tim Warnsinck 9 april 2026
Wat betekent de norm van de redelijk bekwaam en redelijk handelend beroepsbeoefenaar? Lees hoe deze maatstaf werkt bij beroepsaansprakelijkheid.
door Tim Warnsinck 9 april 2026
Wanneer is een opdrachtnemer aansprakelijk voor een beroepsfout? Lees hoe art. 7:401 BW, de zorgplicht en beroepsaansprakelijkheid in de praktijk werken.
door Tim Warnsinck 8 april 2026
Wanneer zijn ouders aansprakelijk voor schade die hun kind veroorzaakt? Lees hoe het zit met minderjarigen, leeftijd, school, verzekering en schadevergoeding.
door Tim Warnsinck 7 april 2026
Wanneer is een werkgever aansprakelijk voor een arbeidsongeval? Lees hoe art. 7:658 BW werkt en wat de zorgplicht van de werkgever inhoudt.
door Tim Warnsinck 7 april 2026
Geldt art. 7:658 BW ook voor zzp’ers, uitzendkrachten en vrijwilligers? Lees wanneer niet-werknemers toch beschermd zijn bij een arbeidsongeval.
door Tim Warnsinck 7 april 2026
De zorgplicht van de werkgever gaat ver. In dit artikel leest u wat een werkgever concreet moet doen om werknemers tegen arbeidsgerelateerd letsel te beschermen.