Voorzienbaarheid van schade: welke schade moet worden vergoed?

Tim Warnsinck • 31 maart 2026

Voorzienbaarheid van schade: welke schade moet worden vergoed?

Niet iedere schadepost wordt automatisch vergoed. Bij aansprakelijkheid speelt ook een rol of de schade voorzienbaar was en welke aard die schade heeft. Dat volgt uit de moderne leer van de redelijke toerekening. De voorzienbaarheid van schade is niet langer het enige criterium, maar zij blijft wel een belangrijke factor bij de beantwoording van de vraag of schade nog als juridisch gevolg van een normschending kan worden toegerekend.


Voor de hoofdregels van deze beoordeling leest u ook ons artikel over de tweestapstoets van condicio sine qua non en redelijke toerekening.


De literatuur laat zien dat art. 6:98 BW ruimte laat om met alle omstandigheden van het geval rekening te houden. De wet noemt als voorbeelden de aard van de aansprakelijkheid en de aard van de schade. Dat betekent dat niet iedere schade op dezelfde wijze wordt beoordeeld. Een verkeers- of veiligheidsnorm die strekt tot bescherming van leven en gezondheid zal eerder leiden tot ruime toerekening van letselschade dan een norm die primair vermogensbelangen beschermt. Evenzo wordt letselschade in de regel ruimer toegerekend dan zuivere vermogensschade.


Dat onderscheid is in de praktijk van groot belang. Bij letselschade bestaat vaak meer ruimte voor toerekening, ook wanneer het precieze verloop van de schade minder voorzienbaar was. De rechtspraak en literatuur erkennen dat bij letsel de aansprakelijke partij het slachtoffer in zekere zin moet nemen zoals hij is, ook als bijzondere kwetsbaarheden of psychische gevoeligheden meespelen in de schadeontwikkeling. Bij zuivere vermogensschade is de benadering terughoudender. Daar speelt voorzienbaarheid vaak zwaarder mee.


Meer over onze praktijk op dit gebied leest u op de pagina letselschade en schadevergoeding.


Ook de aard van de aansprakelijkheid doet ertoe. Er kan verschil bestaan tussen contractuele aansprakelijkheid, aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad, risicoaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor eigen handelen of voor gedragingen van anderen. Daarnaast kan de strekking van de geschonden norm beslissend zijn. Wanneer juist het risico dat zich heeft verwezenlijkt binnen het beschermingsbereik van de norm valt, ligt toerekening eerder voor de hand. Dat maakt het leerstuk van de causaliteit nauw verweven met andere aansprakelijkheidsvragen, zoals relativiteit en normbescherming.


In procedures is het daarom zelden verstandig om schade alleen maar op te voeren zonder juridisch onderscheid te maken. Verschillende schadeposten vragen om een verschillende benadering. Bij lichamelijk letsel, medische kosten, verlies aan verdienvermogen en smartengeld ligt het accent vaak anders dan bij bedrijfsschade, winstderving of andere zuiver vermogensrechtelijke posten. Juist daarom moet de schadeopstelling niet alleen cijfermatig, maar ook juridisch zorgvuldig worden opgebouwd.


Wie vervolgens wil weten hoe dit allemaal moet worden bewezen, leest ook ons artikel over bewijs van causaal verband, de omkeringsregel en kansschade.


Neem contact op!


 Wilt u weten welke schadeposten in uw zaak voor vergoeding in aanmerking komen? Wij adviseren over aansprakelijkheid, letselschade en vermogensschade.

Uw zaak laten beoordelen?

Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?


Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.

door Tim Warnsinck 5 mei 2026
Mag een advocaat bij letselschade no cure no pay werken? Lees wanneer resultaatgerelateerde beloning bij letsel- en overlijdensschade onder voorwaarden mogelijk is.
door Tim Warnsinck 1 mei 2026
Slachtoffer van mishandeling? Lees welke schade u kunt vorderen, hoe smartengeld wordt beoordeeld en hoe u schadevergoeding kunt vragen in de strafzaak.
door Tim Warnsinck 29 april 2026
Welke bijkomende kosten vergoedbaar bij bedrijfsschade? Lees wanneer kosten van schadebeperking, vaststelling en buitengerechtelijke bijstand kunnen worden verhaald.
door Tim Warnsinck 29 april 2026
Hoe bewijst u gederfde winst en omzetverlies bij bedrijfsschade? Lees hoe de rechter hiermee omgaat en welke onderbouwing nodig is.
door Tim Warnsinck 29 april 2026
Welke schadeposten kunt u bij bedrijfsschade verhalen? Lees hoe geleden verlies, gederfde winst, extra kosten en gevolgschade juridisch worden beoordeeld.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Betekent een ouderdomsclausule of exoneratie dat u bij verborgen gebreken geen rechten meer heeft? Lees hoe dat juridisch ligt.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Wanneer kunt u ontbinding of prijsvermindering vorderen bij een verborgen gebrek aan een woning? Lees welke factoren daarbij een rol spelen.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Kunt u de verkoper aanspreken op herstelkosten van een dak na aankoop van een woning? Lees wanneer u die kosten kunt verhalen.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Wie draagt het risico bij een verborgen gebrek aan een woning? Lees hoe onderzoeksplicht en mededelingsplicht zich tot elkaar verhouden.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Wanneer is een woning juridisch non-conform? Lees wanneer een woning niet aan de overeenkomst beantwoordt en welke rechten u als koper heeft.