Voorzienbaarheid van schade: welke schade moet worden vergoed?

Tim Warnsinck • 31 maart 2026

Voorzienbaarheid van schade: welke schade moet worden vergoed?

Niet iedere schadepost wordt automatisch vergoed. Bij aansprakelijkheid speelt ook een rol of de schade voorzienbaar was en welke aard die schade heeft. Dat volgt uit de moderne leer van de redelijke toerekening. De voorzienbaarheid van schade is niet langer het enige criterium, maar zij blijft wel een belangrijke factor bij de beantwoording van de vraag of schade nog als juridisch gevolg van een normschending kan worden toegerekend.


Voor de hoofdregels van deze beoordeling leest u ook ons artikel over de tweestapstoets van condicio sine qua non en redelijke toerekening.


De literatuur laat zien dat art. 6:98 BW ruimte laat om met alle omstandigheden van het geval rekening te houden. De wet noemt als voorbeelden de aard van de aansprakelijkheid en de aard van de schade. Dat betekent dat niet iedere schade op dezelfde wijze wordt beoordeeld. Een verkeers- of veiligheidsnorm die strekt tot bescherming van leven en gezondheid zal eerder leiden tot ruime toerekening van letselschade dan een norm die primair vermogensbelangen beschermt. Evenzo wordt letselschade in de regel ruimer toegerekend dan zuivere vermogensschade.


Dat onderscheid is in de praktijk van groot belang. Bij letselschade bestaat vaak meer ruimte voor toerekening, ook wanneer het precieze verloop van de schade minder voorzienbaar was. De rechtspraak en literatuur erkennen dat bij letsel de aansprakelijke partij het slachtoffer in zekere zin moet nemen zoals hij is, ook als bijzondere kwetsbaarheden of psychische gevoeligheden meespelen in de schadeontwikkeling. Bij zuivere vermogensschade is de benadering terughoudender. Daar speelt voorzienbaarheid vaak zwaarder mee.


Meer over onze praktijk op dit gebied leest u op de pagina letselschade en schadevergoeding.


Ook de aard van de aansprakelijkheid doet ertoe. Er kan verschil bestaan tussen contractuele aansprakelijkheid, aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad, risicoaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor eigen handelen of voor gedragingen van anderen. Daarnaast kan de strekking van de geschonden norm beslissend zijn. Wanneer juist het risico dat zich heeft verwezenlijkt binnen het beschermingsbereik van de norm valt, ligt toerekening eerder voor de hand. Dat maakt het leerstuk van de causaliteit nauw verweven met andere aansprakelijkheidsvragen, zoals relativiteit en normbescherming.


In procedures is het daarom zelden verstandig om schade alleen maar op te voeren zonder juridisch onderscheid te maken. Verschillende schadeposten vragen om een verschillende benadering. Bij lichamelijk letsel, medische kosten, verlies aan verdienvermogen en smartengeld ligt het accent vaak anders dan bij bedrijfsschade, winstderving of andere zuiver vermogensrechtelijke posten. Juist daarom moet de schadeopstelling niet alleen cijfermatig, maar ook juridisch zorgvuldig worden opgebouwd.


Wie vervolgens wil weten hoe dit allemaal moet worden bewezen, leest ook ons artikel over bewijs van causaal verband, de omkeringsregel en kansschade.


Neem contact op!


 Wilt u weten welke schadeposten in uw zaak voor vergoeding in aanmerking komen? Wij adviseren over aansprakelijkheid, letselschade en vermogensschade.

door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wanneer is sprake van een medische fout? Lees wanneer een arts of ziekenhuis aansprakelijk kan zijn en welke norm de rechter daarbij toepast.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wanneer kunt u een arts of ziekenhuis aansprakelijk stellen voor een medische fout of medische schade? Lees hoe medische aansprakelijkheid juridisch werkt.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wat als niet vaststaat welke partij de schade precies heeft veroorzaakt? Lees hoe art. 6:99 BW werkt bij meerdere mogelijke veroorzakers.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Hoe bepaalt de rechter of schade juridisch aan een fout wordt toegerekend? Lees meer over condicio sine qua non en art. 6:98 BW.
door Tim Warnsinck 31 maart 2026
Wanneer is er juridisch oorzakelijk verband tussen een fout en schade? Lees hoe causaal verband werkt bij aansprakelijkheid en letselschade.
door Tim Warnsinck 30 maart 2026
Is de wegbeheerder aansprakelijk bij olie, bladeren, gladheid, ijzel of losse voorwerpen op de weg? Lees het verschil tussen art. 6:174 BW en art. 6:162 BW.
door Tim Warnsinck 30 maart 2026
Welke rol spelen CROW-richtlijnen, bebording en waarschuwingen bij aansprakelijkheid voor een gevaarlijke weg of verkeerssituatie? Lees het hier.
door Tim Warnsinck 30 maart 2026
Niet elke gevaarlijke verkeerssituatie leidt tot aansprakelijkheid van de wegbeheerder. Lees welke rol de eigen oplettendheid van de weggebruiker speelt.
door Tim Warnsinck 30 maart 2026
Niet elke verzakking of stoeptegel levert aansprakelijkheid op. Lees wanneer een gat in het fietspad of een slecht trottoir juridisch als gebrek geldt.
door Tim Warnsinck 30 maart 2026
Wanneer is een gemeente aansprakelijk voor schade door een slechte weg, losliggende tegel, gat in het wegdek of gevaarlijke verkeerssituatie? Lees hoe artikel 6:174 BW werkt.