Wanneer heb ik recht op shockschade of affectieschade?

Tim Warnsinck • 6 april 2026

Shockschade en affectieschade zijn niet hetzelfde. In dit artikel leest u wanneer naasten of nabestaanden daarvoor schadevergoeding kunnen vorderen.

Shockschade en affectieschade worden in de praktijk vaak door elkaar gehaald. Dat is begrijpelijk, omdat beide zien op immateriële schade van anderen dan het directe slachtoffer. Juridisch gaat het echter om twee verschillende figuren, met een andere grondslag, andere voorwaarden en vaak ook een andere bewijspositie.


Wat is affectieschade?


Affectieschade is de vergoeding voor het verdriet van naasten en nabestaanden doordat een dierbare overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt. Sinds 1 januari 2019 is affectieschade wettelijk geregeld. De wet omschrijft ook wie daarvoor in aanmerking komen. Het gaat dus niet om een open categorie van iedereen die zich geraakt voelt, maar om een afgebakende kring van gerechtigden. Lees hier meer over affectieschade en de hoogte van bedragen.


Wat is shockschade?


Shockschade is iets anders. Daarbij gaat het om geestelijk letsel dat ontstaat doordat iemand een schokkende gebeurtenis direct waarneemt of onmiddellijk wordt geconfronteerd met de ernstige gevolgen daarvan. De grondslag ligt dus niet alleen in verdriet om wat een ander is overkomen, maar in de eigen psychische beschadiging door die confrontatie. Daardoor zijn de eisen ook anders dan bij affectieschade.


Waarom is het verschil belangrijk?


Omdat de juridische beoordeling anders verloopt. Bij affectieschade ligt de nadruk op de relatie met het slachtoffer en de wettelijke kring van gerechtigden. Bij shockschade ligt de nadruk veel meer op de aard van de confrontatie en de psychische gevolgen voor de benadeelde zelf. In sommige zaken kunnen beide figuren naast elkaar spelen, maar dat hoeft niet. Juist daarom is een precieze kwalificatie belangrijk.


Hoe werkt dit in de praktijk?


In de praktijk lopen deze onderwerpen vaak mee in dossiers met overlijden, ernstig letsel of geweldsdelicten. Daar sluit dit onderwerp direct aan op Wat zijn mijn rechten als nabestaande in een strafzaak? en op Welke schade kan worden vergoed als iemand overlijdt door een ongeval of fout? Wie in een strafzaak een eigen positie wil innemen, moet bovendien goed kijken welke grondslag voor de schadevordering precies wordt gekozen.


Waarom is bewijs hier zo belangrijk?


Omdat niet voldoende is dat een gebeurtenis schokkend of verdrietig was. De feitelijke context, de relatie tot het slachtoffer, de aard van de confrontatie en de medische of psychische gevolgen kunnen beslissend zijn. Zeker bij shockschade is goede onderbouwing dus onmisbaar.


Tot slot


Shockschade en affectieschade lijken op elkaar, maar zijn juridisch niet uitwisselbaar. Juist daarom moet goed worden beoordeeld welke schadevorm in uw situatie werkelijk aan de orde is en hoe die het best wordt onderbouwd.


Shockschade of affectieschade laten beoordelen? Vittoria Law helpt u graag bij de beoordeling of u als naaste of nabestaande recht heeft op shockschade of affectieschade. Vraag advies aan.

Uw zaak laten beoordelen?

Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?


Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.

door Tim Warnsinck 5 mei 2026
Mag een advocaat bij letselschade no cure no pay werken? Lees wanneer resultaatgerelateerde beloning bij letsel- en overlijdensschade onder voorwaarden mogelijk is.
door Tim Warnsinck 1 mei 2026
Slachtoffer van mishandeling? Lees welke schade u kunt vorderen, hoe smartengeld wordt beoordeeld en hoe u schadevergoeding kunt vragen in de strafzaak.
door Tim Warnsinck 29 april 2026
Welke bijkomende kosten vergoedbaar bij bedrijfsschade? Lees wanneer kosten van schadebeperking, vaststelling en buitengerechtelijke bijstand kunnen worden verhaald.
door Tim Warnsinck 29 april 2026
Hoe bewijst u gederfde winst en omzetverlies bij bedrijfsschade? Lees hoe de rechter hiermee omgaat en welke onderbouwing nodig is.
door Tim Warnsinck 29 april 2026
Welke schadeposten kunt u bij bedrijfsschade verhalen? Lees hoe geleden verlies, gederfde winst, extra kosten en gevolgschade juridisch worden beoordeeld.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Betekent een ouderdomsclausule of exoneratie dat u bij verborgen gebreken geen rechten meer heeft? Lees hoe dat juridisch ligt.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Wanneer kunt u ontbinding of prijsvermindering vorderen bij een verborgen gebrek aan een woning? Lees welke factoren daarbij een rol spelen.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Kunt u de verkoper aanspreken op herstelkosten van een dak na aankoop van een woning? Lees wanneer u die kosten kunt verhalen.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Wie draagt het risico bij een verborgen gebrek aan een woning? Lees hoe onderzoeksplicht en mededelingsplicht zich tot elkaar verhouden.
door Tim Warnsinck 23 april 2026
Wanneer is een woning juridisch non-conform? Lees wanneer een woning niet aan de overeenkomst beantwoordt en welke rechten u als koper heeft.