Kan ik smartengeld krijgen en hoe bepaalt de rechter de hoogte?
In het kort. Ja, als u letsel heeft opgelopen of op een andere wijze in uw persoon bent aangetast. Smartengeld vergoedt op grond van artikel 6:106 BW immateriële schade: pijn, verdriet, angst, verlies van levensvreugde en blijvende beperkingen. Er is geen vaste rekensom; de rechter begroot het bedrag naar billijkheid, aan de hand van de aard en ernst van het letsel, de duur van het herstel, de blijvende gevolgen en de leeftijd van het slachtoffer. Sinds 2025 biedt de Rotterdamse Schaal daarbij bandbreedtes als vertrekpunt, maar de concrete gevolgen in uw leven blijven beslissend.
Geen symbolische bijpost
Smartengeld is de vergoeding van immateriële schade: pijn, verdriet, angst, verlies van levensvreugde, blijvende beperkingen, schaamte en onzekerheid, de gevolgen van letsel of persoonsaantasting die zich niet rechtstreeks in geld laten uitdrukken. Veel slachtoffers denken dat smartengeld vooral symbolisch is. Dat is niet juist. Bij ernstig of blijvend letsel vormt het een wezenlijk deel van de totale schadevergoeding.
Wanneer u recht heeft op smartengeld
Recht op smartengeld bestaat niet in iedere zaak. Artikel 6:106 BW kent het toe bij lichamelijk letsel, bij aantasting van eer of goede naam en bij aantasting in de persoon op andere wijze, zoals geestelijk letsel dat in de psychiatrie als ziektebeeld wordt erkend. Daarnaast kan het worden toegekend wanneer de aansprakelijke het oogmerk had u immateriële schade toe te brengen. Smartengeld staat naast de materiële schade, zoals inkomensverlies en medische kosten, en is een zelfstandige post met een eigen afwegingskader.
Hoe de rechter de hoogte bepaalt
Er is geen vaste rekensom. De rechter begroot het smartengeld naar billijkheid, met inachtneming van alle omstandigheden van het geval. Daartoe behoren de aard en ernst van het letsel, de duur en intensiteit van de pijn, de medische behandelingen, de mate van blijvende invaliditeit, de psychische gevolgen, de leeftijd van het slachtoffer, de invloed op werk en privéleven en het verloop van het herstel. Ook de aard van de aansprakelijkheid en de ernst van het verwijt kunnen meespelen. Een overzicht van gangbare bedragen staat op de pagina over smartengeldbedragen.
De Rotterdamse Schaal
Sinds september 2025 bestaat de Rotterdamse Schaal: een door onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam ontwikkelde ordening van smartengeldbedragen bij letsel en andere persoonsaantastingen, met categorieën en bandbreedtes per soort letsel. Vanaf 1 januari 2026 hanteert de Rechtspraak daarnaast aanbevelingen voor de begroting van smartengeld als aanvulling op die schaal, onder meer over meervoudig letsel, leeftijd en verwijtbaarheid. Meer daarover leest u op rotterdamseschaal.nl.
De schaal is geen tarieflijst die de rechter mechanisch toepast. Zij biedt een vertrekpunt en een ordenend kader, en de aanbevelingen benadrukken zelf dat de grenzen van de bandbreedtes mogen worden overschreden als de omstandigheden daartoe aanleiding geven. De persoon van het slachtoffer en de concrete gevolgen van het letsel blijven beslissend.
Waarom de onderbouwing het verschil maakt
Smartengeld wordt vaak te laag ingezet wanneer alleen het medisch dossier wordt overgelegd. De rechter kijkt niet alleen naar de diagnose, maar naar de gevolgen. Hoe ziet het dagelijks leven er nu uit? Welke activiteiten zijn weggevallen? Welke psychische en sociale gevolgen zijn er, welke behandelingen zijn ondergaan en hoe lang duurt het herstel? Die concrete inkleuring bepaalt of een zaak onderin, in het midden of bovenin een bandbreedte uitkomt.
Smartengeld voor naasten
Bij overlijden of ernstig en blijvend letsel van een naaste kunnen daarnaast affectieschade en soms shockschade aan de orde zijn. Dat zijn geen varianten van het smartengeld van het slachtoffer zelf, maar afzonderlijke vormen van immateriële schade voor naasten en nabestaanden. Het onderscheid staat uitgewerkt bij affectieschade en op de pagina over schadevergoeding voor nabestaanden.
Wat wij voor u doen
Wij brengen de gevolgen van uw letsel concreet in kaart, positioneren uw zaak binnen de Rotterdamse Schaal en de rechtspraak, en onderbouwen het smartengeld zo dat het niet onderin de bandbreedte blijft steken.
Wat het u kost
Staat de aansprakelijkheid vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW in de regel voor rekening van de aansprakelijke partij. Wat bijstand verder kost en welke afspraak wij maken zolang de aansprakelijkheid in geschil is, leest u op de pagina over kosten.
Neem contact op
Wilt u uw smartengeld laten beoordelen?
Bel 035 – 203 11 62 of mail info@vittorialaw.nl. Het eerste gesprek is kosteloos. U spreekt direct de advocaat die uw dossier ook voert, en u hoort binnen één werkdag van ons.
Bespreek uw zaakVeelgestelde vragen
Heb ik ook recht op smartengeld bij licht letsel?
Ja, als het letsel door de fout van een ander is veroorzaakt. Bij licht en snel herstellend letsel gaat het wel om bescheiden bedragen.
Kan ik smartengeld krijgen voor psychische klachten zonder lichamelijk letsel?
Dat kan, als sprake is van geestelijk letsel dat in de psychiatrie als ziektebeeld wordt erkend, of als de inbreuk zo ernstig is dat de aantasting in de persoon zonder meer gegeven is.
Wordt smartengeld belast?
Nee. Smartengeld is geen inkomen en valt niet onder de inkomstenbelasting. Het uitgekeerde bedrag telt wel mee voor uw vermogen in box 3. Wat dat voor uw vergoeding als geheel betekent, leest u bij belasting over schadevergoeding.
Wanneer wordt het smartengeld uitbetaald?
Meestal bij de eindregeling. Bij langdurige zaken kunt u een voorschot vragen, zeker als de aansprakelijkheid vaststaat.
Gaat het recht op smartengeld over op mijn erfgenamen?
Het recht gaat over als u vóór uw overlijden aan de aansprakelijke partij kenbaar heeft gemaakt dat u smartengeld wilt, of als daarover al een vordering loopt.
Verwante onderwerpen
Uw zaak laten beoordelen?
Heeft u schade geleden of bent u verwikkeld in een geschil over aansprakelijkheid, schade of bewijs?
Vittoria Law beoordeelt uw juridische positie, brengt de belangrijkste risico’s in kaart en denkt mee over de meest effectieve vervolgstap.
