Wie kan ik aanspreken als meerdere partijen aansprakelijk zijn?
Wie kan ik aanspreken als meerdere partijen aansprakelijk zijn?
In veel aansprakelijkheidszaken is niet slechts één partij in beeld. De schade kan zijn veroorzaakt door meerdere personen, of door een combinatie van een primaire dader en een partij die daarnaast op een kwalitatieve grond aansprakelijk is. De vraag voor de benadeelde is dan praktisch: wie kan ik aanspreken? Het antwoord is vaak gunstiger dan gedacht. Als meerdere partijen aansprakelijk zijn voor dezelfde schade, zijn zij in beginsel hoofdelijk verbonden. Dat betekent dat de benadeelde de volledige schade in beginsel bij ieder van hen kan verhalen, waarna de onderlinge afrekening tussen die partijen volgt.
Wat betekent hoofdelijke aansprakelijkheid?
Hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat meerdere schuldenaren ieder voor het geheel kunnen worden aangesproken. Art. 6:102 BW koppelt dat uitdrukkelijk aan gevallen waarin meerdere partijen aansprakelijk zijn voor dezelfde schade. De literatuur benadrukt dat dit twee lagen heeft: extern kan de benadeelde zich tot ieder van de aansprakelijke partijen wenden, terwijl intern tussen die partijen een draagplichtvraag ontstaat. Die interne verhouding wordt vervolgens mede beheerst door de maatstaf van art. 6:101 BW, dus door de mate waarin de omstandigheden aan ieder hebben bijgedragen, met ruimte voor billijkheidscorrectie.
Betekent dit dat ik dubbel kan innen?
Nee. De benadeelde heeft recht op volledige schadevergoeding, niet op meer dan dat. Hoofdelijkheid versterkt de verhaalspositie, maar leidt niet tot overcompensatie. De literatuur laat zien dat wanneer één partij meer betaalt dan het aandeel dat uiteindelijk op hem rust, hij regres kan nemen op de andere aansprakelijke partij of partijen. Daardoor wordt het risico van insolventie of onvindbaarheid van één van de aansprakelijke partijen niet zonder meer bij de benadeelde gelegd. In dat opzicht vormt hoofdelijke aansprakelijkheid een belangrijke praktische bescherming.
Hoe wordt de onderlinge draagplicht verdeeld?
De maatstaf is in beginsel niet de mate van morele verwijtbaarheid, maar de mate waarin de omstandigheden aan weerszijden tot de schade hebben bijgedragen. Ook hier geldt dus eerst een causale verdeling en daarna eventueel een billijkheidscorrectie. Dat lijkt op het systeem van eigen schuld, maar dan toegepast op de verhouding tussen meerdere aansprakelijke partijen onderling. Daardoor sluit dit onderwerp direct aan op Wat betekent eigen schuld voor uw schadevergoeding? en op Wat is relativiteit bij aansprakelijkheid? waar ook de afbakening van aansprakelijkheid centraal staat.
Wanneer speelt dit in de praktijk?
Denk aan de combinatie van werkgever en werknemer, uitlener en inlener, toezichthouder en primaire dader, of meerdere feitelijke veroorzakers. Ook bij kwalitatieve aansprakelijkheden en groepsverband kan deze structuur in beeld komen. Voor de benadeelde is vooral van belang dat hij zich niet te snel laat afschrikken door discussies tussen aansprakelijke partijen over hun onderlinge verhouding. Die draagplichtkwestie is in beginsel hún probleem, niet het uwe.
Meerdere aansprakelijke partijen in uw zaak? Wilt u weten wie u kunt aanspreken, of juist hoe de draagplicht tussen meerdere aansprakelijke partijen moet worden verdeeld? Vittoria Law adviseert over aansprakelijkheid en regres.
