Een van de meest besproken verweren in aansprakelijkheidszaken is eigen schuld. Veel cliënten vragen zich af of hun schadevergoeding vervalt zodra zij zelf ook iets verkeerd hebben gedaan. Het antwoord is genuanceerder. Art. 6:101 BW werkt niet met een simpele alles-of-niets-benadering, maar met een verdeling van de schade in verhouding tot de bijdrage van beide kanten aan het ontstaan van de schade. De literatuur benadrukt dat eigen schuld een logisch uitvloeisel is van de gedachte dat iedereen in beginsel zijn eigen schade draagt, tenzij er een goede reden is om die schade naar een ander over te hevelen.

Wat is eigen schuld volgens art. 6:101 BW?

Art. 6:101 BW bepaalt dat de vergoedingsplicht wordt verminderd wanneer de schade mede een gevolg is van een omstandigheid die aan de benadeelde kan worden toegerekend. Het gaat dus niet alleen om zuivere schuld in morele zin. Ook andere omstandigheden aan de zijde van de benadeelde kunnen worden meegewogen. De literatuur maakt daarbij onderscheid tussen eigen schuld in de vestigingsfase en eigen schuld bij de omvang van de schade. Dat onderscheid is praktisch belangrijk, omdat dezelfde discussie zowel kan spelen bij de vraag óf iemand recht heeft op schadevergoeding als bij de vraag hoe hoog die vergoeding is.

Wie moet eigen schuld bewijzen?

De hoofdregel is dat degene die zich op eigen schuld beroept, ook de feitelijke grondslag daarvan moet stellen en bewijzen. Dat betekent dat een aansprakelijke partij of diens verzekeraar niet kan volstaan met een algemene verwijzing naar “eigen gedrag van het slachtoffer”. Er moet concreet worden gemaakt welke omstandigheid aan de benadeelde wordt toegerekend en hoe die omstandigheid aan het ontstaan of de omvang van de schade heeft bijgedragen. Dat sluit mooi aan op Hoe bewijs je causaal verband? Omkeringsregel en kansschade, omdat ook hier het bewijs van de feitelijke toedracht vaak doorslaggevend is.

Hoe werkt de billijkheidscorrectie?

Na de causale verdeling komt de billijkheidscorrectie in beeld. De rechter kan afwijken van de zuiver causale uitkomst wanneer die, gelet op de ernst van de fouten of andere omstandigheden van het geval, onbillijk uitpakt. De  literatuur laat zien dat die correctie juist bij ernstig letsel, risicoaansprakelijkheid en kwetsbare slachtoffers een grote rol kan spelen. Daardoor is eigen schuld geen louter rekensom, maar ook een normatieve afweging. Dat maakt dit onderwerp inhoudelijk nauw verwant aan Wat is relativiteit bij aansprakelijkheid? en Wanneer krijg je schadevergoeding bij een onrechtmatige daad?

Geldt eigen schuld ook bij schadebeperking?

Ja. Het leerstuk van de schadebeperkingsplicht wordt in de literatuur uitdrukkelijk gezien als een bijzondere vorm van eigen schuld. Wie schade lijdt, moet zich in redelijkheid inspannen om die schade niet onnodig te laten oplopen. Maar de lat ligt niet onbegrensd hoog. De rechter moet terughoudend zijn, juist omdat het slachtoffer door toedoen van de dader al in een lastige positie is gebracht. Ook hier geldt dus dat het oordeel sterk afhangt van de concrete omstandigheden.

Neem contact op

Wordt u eigen schuld tegengeworpen? Wilt u weten of een beroep op eigen schuld in uw zaak terecht is en welk effect dat heeft op de schadevergoeding? Vittoria Law beoordeelt graag uw positie.