Veel ondernemers en opdrachtgevers denken dat zij alleen risico lopen voor fouten van hun eigen werknemers. Dat is te beperkt. Ook wanneer werkzaamheden worden uitbesteed aan een zelfstandige opdrachtnemer of zzp’er kan onder omstandigheden toch aansprakelijkheid van de opdrachtgever in beeld komen. Juist daarom is het onderscheid tussen art. 6:170 BW en art. 6:171 BW in de praktijk belangrijk. De literatuur over art. 6:170 BW maakt in elk geval scherp dat niet iedere opdrachtnemer een ondergeschikte is; de aannemer, notaris, advocaat en andere zelfstandige contractant vallen in beginsel buiten art. 6:170 BW. Daarmee komt het andere aansprakelijkheidsregime in beeld.

Waarom valt een zzp’er meestal niet onder art. 6:170 BW?

Art. 6:170 BW draait om ondergeschiktheid en gezag. De kernvraag is of iemand niet zelfstandig optreedt, maar werkt onder leiding of aanwijzing van een ander. De Asser-literatuur noemt juist als voorbeelden van personen die in beginsel géén ondergeschikten zijn: de aannemer, onderaannemer, notaris, advocaat en andere contractanten die voor eigen rekening werken. Dat is van belang omdat een opdrachtgever anders vaak te snel denkt dat iedere werkrelatie automatisch onder werkgeversaansprakelijkheid valt. Voor de achtergrond daarvan kun je ook Wanneer is iemand een ondergeschikte en wanneer is de werkgever dan aansprakelijk? erbij lezen.

Wanneer komt art. 6:171 BW dan in beeld?

Art. 6:171 BW is bedoeld voor fouten van niet-ondergeschikte opdrachtnemers die worden ingeschakeld voor werkzaamheden ter uitoefening van het bedrijf van de opdrachtgever. De gedachte daarachter is dat derden niet steeds hoeven uit te zoeken of zij te maken hebben met eigen personeel of met een ingeschakelde zelfstandige. Voor de buitenwereld kunnen die werkzaamheden immers onderdeel lijken van één bedrijfsuitoefening. Dat sluit inhoudelijk aan bij de risicoverdeling die ook bij art. 6:170 BW zichtbaar is, al is de juridische grondslag anders. De literatuur signaleert bovendien expliciet dat regres- en draagplichtvragen ook kunnen spelen in het geval van art. 6:171 BW.

Waarom is het onderscheid met art. 6:170 BW zo belangrijk?

Omdat de verkeerde kwalificatie de zaak op het verkeerde spoor zet. Wie te snel van ondergeschiktheid uitgaat, mist mogelijk de zelfstandige positie van de opdrachtnemer. Wie te snel denkt dat zelfstandigheid aansprakelijkheid van de opdrachtgever uitsluit, ziet art. 6:171 BW over het hoofd. In de praktijk moet daarom eerst worden vastgesteld of sprake is van gezag en ondergeschiktheid, en zo niet, of de werkzaamheden toch zó in het bedrijf van de opdrachtgever zijn ingebed dat aansprakelijkheid voor niet-ondergeschikten aan de orde kan zijn. Dat past binnen dezelfde juridische nauwkeurigheid als besproken in Wanneer is iets onrechtmatig? De drie gronden van art. 6:162 BW.

Neem contact op

Wilt u weten of een opdrachtgever aansprakelijk is voor schade die is veroorzaakt door een zelfstandige opdrachtnemer of zzp’er? Vittoria Law beoordeelt graag de juiste grondslag.

Lees ook; Wanneer is iemand een ondergeschikte en wanneer is de werkgever dan aansprakelijk?