Dat iemand onrechtmatig heeft gehandeld, betekent nog niet dat elke schade automatisch moet worden vergoed. De vraag wanneer schadevergoeding werkelijk toewijsbaar is, wordt in de praktijk vaak pas beslissend nadat de fout zelf al is vastgesteld.

Leidt een onrechtmatige daad automatisch tot schadevergoeding?

Nee. Een onrechtmatige daad is wel een noodzakelijke, maar geen voldoende voorwaarde voor een toewijsbare schadevordering. Naast onrechtmatigheid moeten ook toerekenbaarheid, schade, causaal verband en relativiteit worden vastgesteld. In veel procedures verschuift het debat dan ook van de fout zelf naar de vraag welke schade juridisch verhaalbaar is.

Voor de basis van dit leerstuk leest u ook ons artikel over wat een onrechtmatige daad is.

Wat betekent toerekenbaarheid?

Toerekenbaarheid houdt in dat de onrechtmatige daad juridisch voor rekening van de dader komt. Dat kan het geval zijn omdat zij aan zijn schuld te wijten is, maar ook omdat de wet of de verkeersopvattingen meebrengen dat de daad voor zijn rekening komt. Het aansprakelijkheidsrecht is dus niet beperkt tot gevallen waarin iemand in alledaagse zin duidelijk verwijtbaar heeft gehandeld. Ook zonder klassieke schuld kan toerekening worden aangenomen.

Hoe werkt causaal verband bij schadevergoeding?

Er moet voldoende verband bestaan tussen de onrechtmatige daad en de schade. Daarbij wordt eerst gekeken of de normschending een noodzakelijke voorwaarde voor de schade was en daarna of de schade juridisch nog redelijk aan die gebeurtenis kan worden toegerekend. Niet iedere schade die zich na een fout voordoet, valt automatisch binnen de vergoedingsplicht. De aard van de aansprakelijkheid, de aard van de schade en de voorzienbaarheid spelen daarbij een rol.

Voor een zaak waarin een concrete normschending centraal staat, leest u ook ons artikel over strijd met een wettelijke plicht en civiele aansprakelijkheid.

Wat is het relativiteitsvereiste?

Relativiteit betekent dat de geschonden norm moet strekken tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden. Dit vereiste voorkomt dat iedere normschending jegens iedere benadeelde tot aansprakelijkheid leidt. Het dwingt tot een precieze koppeling tussen norm, beschermd belang en concrete schade. Juist op dit punt vallen vorderingen geregeld weg.

Welke schadeposten zijn juridisch verhaalbaar?

Niet alle opgevoerde posten zijn automatisch verhaalbaar. De juridische toewijsbaarheid van schade hangt af van de aard van de schade, de mate van verband met de onrechtmatige daad en het beschermingsbereik van de geschonden norm. Daarom is een goede schadeopstelling niet alleen cijfermatig, maar vooral juridisch van aard. Zij moet laten zien waarom de concrete posten als gevolg van deze concrete onrechtmatige daad voor vergoeding in aanmerking komen.

Neem contact op

Wilt u weten of uw schade juridisch verhaalbaar is en welke posten voor vergoeding in aanmerking komen? Vittoria Law adviseert over aansprakelijkheid en schadevergoeding.