Veel aansprakelijkheidszaken draaien niet om een rechtstreeks verbod, maar om het scheppen of laten voortbestaan van een gevaarlijke situatie. In zulke zaken valt vaak het woord gevaarzetting. Dat begrip is praktisch belangrijk, omdat veel letsel- en zaakschade ontstaat door gedrag dat niet expliciet verboden was, maar wel onaanvaardbaar risicovol bleek.

Wat is gevaarzetting?

Gevaarzetting houdt in dat iemand door zijn gedrag een risico voor anderen creëert of laat voortbestaan, terwijl hij daarmee onvoldoende rekening houdt met de kans dat schade ontstaat. In juridische zin wordt zulke aansprakelijkheid meestal beoordeeld via de open zorgvuldigheidsnorm van art. 6:162 BW. Het gaat dan niet om een automatische aansprakelijkheid voor ieder risico, maar om de vraag of het gedrag, gelet op het gevaar voor anderen, maatschappelijk onbetamelijk was. Wie de zorgvuldigheidsnorm in bredere zin wil plaatsen, leest daarbij ook Wanneer is iets onrechtmatig? De drie gronden van art. 6:162 BW.

Wanneer wordt een risico juridisch onaanvaardbaar?

Niet ieder risico is onrechtmatig. In het maatschappelijk verkeer nemen mensen voortdurend risico’s die juridisch aanvaardbaar zijn. Beslissend is of het risico zó groot of zó onnodig was dat degene die het in het leven riep daarmee onvoldoende rekening hield met de belangen van anderen. Daarbij spelen onder meer een rol de kans op ongevallen, de ernst van de mogelijke gevolgen en de vraag of eenvoudige veiligheidsmaatregelen mogelijk waren.

Waarom speelt gevaarzetting vaak in letselschadezaken?

Omdat juist bij lichamelijk letsel de gevolgen ernstig kunnen zijn. Waar gedragingen gevaar opleveren voor personen, zal de zorgvuldigheidsnorm eerder tot aansprakelijkheid leiden dan wanneer het risico slechts zeer beperkt of louter theoretisch is. Daarom komt gevaarzetting terug in zaken over onveilige situaties, gebrekkig toezicht, gevaarlijke werkomgevingen, ongelukken in de openbare ruimte en allerlei letselschadezaken waarin de kernvraag is of voldoende voorzorg is genomen. Juist op dat punt sluit dit onderwerp inhoudelijk aan op Kan niets doen ook onrechtmatig zijn? Over nalaten en aansprakelijkheid, omdat gevaarzetting vaak bestaat uit onvoldoende ingrijpen of onvoldoende beveiligen.

Hoe bouw je een zaak over gevaarzetting goed op?

Een goede aansprakelijkheidsstelling moet concreet maken welk gevaar is geschapen, waarom dat gevaar voorzienbaar was, welke maatregelen redelijkerwijs genomen hadden moeten worden en hoe dat samenhangt met de opgetreden schade. Zonder die concretisering blijft gevaarzetting al snel een te abstract verwijt. In de verdere afbakening van aansprakelijkheid raakt dit onderwerp ook aan Wat is een rechtvaardigingsgrond bij onrechtmatige daad?, omdat de context van het handelen medebepalend blijft voor de vraag of een risico juridisch ontoelaatbaar was.

Neem contact op

Denkt u dat schade is ontstaan doordat iemand een gevaarlijke situatie heeft gecreëerd of laten voortbestaan? Vittoria Law beoordeelt of aansprakelijkheid op grond van gevaarzetting mogelijk is.